Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Βανς απέδωσε στον πόλεμο την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές

Η φράση είναι βαριά και την έγραψε δημόσια: «Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος». Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς βγήκε μπροστά μετά τη σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές και, σε μακροσκελή ανάρτηση στο X, προσδιόρισε την αιτία της συντριβής των Ρεπουμπλικανών χωρίς περιστροφές. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν πρόκειται για δική του εκτίμηση: «Αυτό ακριβώς είπε και ο ίδιος ο πρόεδρος χθες το βράδυ».

Η τοποθέτηση έχει βάρος για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί πολλοί συνεργάτες του Ντόναλντ Τραμπ διάλεξαν μετά το αποτέλεσμα τη σιωπή. Δεύτερον, γιατί ο Βανς δεν αρκέστηκε σε μια γενική παραδοχή: περιέγραψε πώς κατέρρευσε η εκλογική βάση και άνοιξε ουσιαστικά τη συζήτηση για το κόστος του πολέμου με το Ιράν, την ώρα που η απώλεια της Γερουσίας για τα επόμενα έξι χρόνια βαραίνει ολόκληρο το κόμμα.

Το πρόβλημα δεν ήταν η προσέλευση

Στην ανάρτησή του, ο αντιπρόεδρος ανατρέχει στα δεδομένα που είχαν στα χέρια τους οι αναλυτές. Το συμπέρασμα ήταν ότι η σύνθεση του εκλογικού σώματος έμοιαζε αρκετά με το 2024. Στη Φλόριντα, για παράδειγμα, οι ψηφοφόροι ήταν κατά εννέα μονάδες περισσότερο Ρεπουμπλικανοί παρά Δημοκρατικοί — μόλις δύο μονάδες χειρότερα από την προηγούμενη αναμέτρηση. Ο κόσμος τους πήγε στις κάλπες.

Το πρόβλημα ήταν τι ψήφισε. Δημοσκόπος που έπεσε μέσα στην πρόβλεψή του εκτιμούσε ήττα 13 μονάδων στη γενική ψήφο, με πολλούς ψηφοφόρους του 2024 οργισμένους και έτοιμους να στηρίξουν τους Δημοκρατικούς. Όσοι είχαν αποστασιοποιηθεί ρωτήθηκαν τι θα τους έφερνε πίσω. Τέσσερις απαντήσεις κάλυψαν σχεδόν το σύνολο: τερματισμός του πολέμου, στροφή στο κόστος ζωής και τον πληθωρισμό, «Πρώτα η Αμερική» και αλλαγή της σχέσης με το Ισραήλ.

Όλοι γνωρίζουν γιατί χάσαμε. Και κάθε ειλικρινής συζήτηση για την πορεία προς τα εμπρός πρέπει τώρα να ξεκινήσει από εκεί.

Ο Βανς δεν έκρυψε ούτε ότι κάποιοι τα είχαν προβλέψει. Αναφέρθηκε στη Ρέιτσελ Κάμπος Ντάφι, που δέχθηκε επιθέσεις τη Δευτέρα επειδή ζήτησε διπλωματική λύση στη σύγκρουση, και σημείωσε ότι η πολιτική της συμβουλή αποδείχθηκε ορθή.

Η μάχη που ανοίγει τώρα

Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ανάρτησης είναι η προειδοποίηση για όσα έρχονται. Ο αντιπρόεδρος περιμένει έντονη προσπάθεια παραπλάνησης το επόμενο διάστημα και προβλέπει ότι στελέχη του κατεστημένου θα παρουσιάσουν ως λύση την αμνηστία για τους μετανάστες χωρίς χαρτιά. Η θέση του είναι κατηγορηματική: όποιος το προτείνει «σου λέει ψέματα». Ο ίδιος δηλώνει ανοιχτός σε αλλαγή του τρόπου ελέγχου, με έμφαση στις επιχειρήσεις που απασχολούν παράτυπη εργασία.

Και απευθύνθηκε σε εκείνους που θέλουν να πουν «σας τα λέγαμε»:

Έχετε δίκιο. Μας τα λέγατε.

Το μήνυμα προς τη βάση ήταν διπλό: να μετατρέψει την οργή σε πολιτική δράση και να εκλέξει Ρεπουμπλικανούς που μοιράζονται το ίδιο όραμα. Παράλληλα, άφησε ανοιχτή τη συζήτηση για το αν το τίμημα άξιζε τον κόπο, καλώντας όσους το πιστεύουν να το πουν ανοιχτά — «τουλάχιστον αυτό θα ήταν μια ειλικρινής τοποθέτηση».

Για το κόμμα, η δημόσια παραδοχή του αντιπροέδρου είναι το πρώτο βήμα μιας εσωτερικής αναμέτρησης που μόλις αρχίζει: ποιος πληρώνει το πολιτικό κόστος του πολέμου, ποιος ελέγχει την αφήγηση της ήττας και, κυρίως, αν η γραμμή θα αλλάξει πριν από την επόμενη κάλπη.