Ο Τραμπ δηλώνει έτοιμος να μπλοκάρει νομοσχέδια αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν το Κογκρέσο

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν περίμενε την καταμέτρηση. Λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες για τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης 3 Νοεμβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε —σπάνιο για εκείνον— ότι το κόμμα του μπορεί να χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου και προειδοποίησε πως σε μια τέτοια περίπτωση θα κυβερνήσει με το προεδρικό βέτο.

«Μάλλον θα γίνω ο Mr. Veto», είπε σε βίντεο από συνέντευξή του που μεταδόθηκε την Κυριακή. «Δεν θα τους αφήσουμε να το καταστρέψουν», πρόσθεσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ακόμη και με εχθρική πλειοψηφία θα βρει τρόπο να προωθεί τις πολιτικές του.

Η περιγραφή του ίδιου για το τι θα ακολουθήσει είναι ενδεικτική της στρατηγικής που έχει στο μυαλό του:

«Θα στέλνουν προτάσεις κι εσύ θα ασκείς βέτο. Τελικά, μετά από έναν ή δύο μήνες που όλα θα απορρίπτονται — ξέρεις, είναι απλώς χάσιμο χρόνου — θα έρθουν και θα κάνουν συμφωνία».

Μέχρι σήμερα ο Τραμπ έχει ασκήσει βέτο σε δύο μόλις νομοσχέδια στη δεύτερη θητεία του, την ώρα που στην πρώτη είχε φτάσει τα δέκα. Η δήλωση για «Mr. Veto» είναι, ουσιαστικά, η πρώτη φορά που ο ίδιος μιλά ανοιχτά για το ενδεχόμενο να ηττηθεί.

Η αριθμητική που κρίνει τα πάντα

Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν 218 έδρες έναντι 214 των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και 53 έναντι 47 στη Γερουσία. Πρόκειται για τόσο οριακές πλειοψηφίες, ώστε μια χούφτα έδρες αρκεί για να αλλάξει χέρια ο έλεγχος και να μετατραπεί η επόμενη διετία σε διαρκή θεσμική σύγκρουση.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τους Δημοκρατικούς να ανακτούν τη Βουλή, όμως η Γερουσία παραμένει ανοιχτή. Μία από τις μετρήσεις τους θέλει να προηγούνται σε πέντε από τις επτά κρίσιμες πολιτείες. Η μάχη θα κριθεί σε έξι με οκτώ αναμετρήσεις, σε πολιτείες όπου ο Τραμπ είχε κερδίσει με διψήφια διαφορά το 2024, όπως το Οχάιο, η Αϊόβα, η Αλάσκα και το Τέξας. Το Κάνσας, όπου ο πρόεδρος είχε επικρατήσει με 16 μονάδες, έχει γίνει ξαφνικά ανταγωνιστικό. Για να κρατήσουν την πλειοψηφία, οι Ρεπουμπλικανοί θα πρέπει να καθαρίσουν τις περισσότερες από αυτές τις μάχες· οι Δημοκρατικοί, από την πλευρά τους, πρέπει πρώτα να υπερασπιστούν το Μίσιγκαν και μετά να πάρουν το Μέιν.

Στα πρώτα αποτελέσματα που θα βγουν, από περιφέρειες της Φλόριντα και της Βιρτζίνια όπου σήμερα κρατούν οι Ρεπουμπλικανοί, θα φανεί το μέγεθος του κύματος.

Έρευνες, κλητεύσεις και το υπουργείο Δικαιοσύνης

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο νομοθετικό. Αν οι Δημοκρατικοί πάρουν τη Βουλή, ο έλεγχος των επιτροπών περνά στα χέρια τους: ακροάσεις, αιτήματα εγγράφων, κλητεύσεις στελεχών της κυβέρνησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, βουλευτές του κόμματος έχουν ήδη αρχίσει να προετοιμάζουν σειρά ερευνών με αντικείμενο τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του Τραμπ όσο είναι πρόεδρος, τις αλλαγές στην ομοσπονδιακή διοίκηση και τον χειρισμό πολιτικών αντιπάλων. Ο Λευκός Οίκος, από την πλευρά του, θα έχει πάντα το βέτο και τις εκτελεστικές αρμοδιότητες — άρα η πολιτική θα μετατοπιστεί περισσότερο σε προεδρικά διατάγματα, αποφάσεις υπηρεσιών και δικαστικές μάχες.

Στο τραπέζι βρίσκεται και η εξωτερική πολιτική, με τον πόλεμο με το Ιράν και τη χρηματοδότηση στρατιωτικών επιχειρήσεων να περνούν αναγκαστικά από εχθρικό Κογκρέσο. Το κόστος ζωής, άλλωστε, είναι από τα θέματα που οι ψηφοφόροι αναφέρουν περισσότερο, μαζί με τον πόλεμο.

Παράλληλα, η εκλογική διαδικασία μπαίνει στο μικροσκόπιο. Το υπουργείο Δικαιοσύνης σχεδιάζει να στείλει περίπου 1.000 παρατηρητές σε όλη τη χώρα, σχεδόν τριπλάσιους από τις προηγούμενες ενδιάμεσες, κίνηση που αξιωματούχοι σε πολιτείες φοβούνται ότι θα εκφοβίσει ψηφοφόρους — κάτι που το υπουργείο απορρίπτει ως αβάσιμο. Στις 22 Οκτωβρίου προσέφυγε στη Δικαιοσύνη για να εμποδίσει την Αλάσκα να επικυρώσει προληπτικά το αποτέλεσμα της μάχης για τη Γερουσία, επικαλούμενο σύγχυση επειδή στο ψηφοδέλτιο κατεβαίνουν δύο Ρεπουμπλικανοί με σχεδόν ίδια ονόματα. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς αρνήθηκε να αποκλείσει παρέμβαση στην επικύρωση των αποτελεσμάτων, λέγοντας ότι «σε εξαιρετικές περιστάσεις» θα μπορούσε να δικαιολογείται.

Ό,τι κι αν συμβεί, η κάλπη της Τρίτης είναι η πρώτη πανεθνική ετυμηγορία για τη δεύτερη θητεία Τραμπ — και το σημείο εκκίνησης για το 2028. Ο ίδιος πάντως άφησε ένα παράθυρο: «Θα λάτρευε» να είναι ξανά υποψήφιος, είπε, αλλά η διατύπωση του Συντάγματος είναι πολύ αυστηρή. Η 22η Τροπολογία δεν του επιτρέπει τρίτη θητεία.