Το Ιράν υπόσχεται να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ σε δύο ημέρες, αν οι ΗΠΑ δεχθούν τους όρους του

Δύο ημέρες αντί για επτά προσφέρει πλέον το Ιράν για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, με αντάλλαγμα την αποδοχή των όρων του από την Ουάσινγκτον. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι η Τεχεράνη μπορεί να εφαρμόσει σε 48 ώρες το σχέδιο που είχε στείλει στην αμερικανική πλευρά μέσω του Κατάρ τον Σεπτέμβριο και προέβλεπε επταήμερο χρονοδιάγραμμα. «Η πιθανότητα να τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο αυτό σε δύο ημέρες αποτελεί επιπρόσθετη ένδειξη της καλής πίστης του Ιράν», τόνισε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εφόσον ικανοποιηθούν τα αιτήματα της Τεχεράνης, «θα είναι δυνατό να αποκατασταθεί η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ και να ξαναξεκινήσει η διαδικασία των διαπραγματεύσεων σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα». Η ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω μεσολαβητών συνεχίζεται, πρόσθεσε, και «όλα εξαρτώνται» από την απάντηση της αμερικανικής πλευράς· μόνο τότε, είπε, μπορεί να συζητηθεί το επόμενο στάδιο.

Οι όροι και το «οικονομικό ασφυκτικό»

Τι ζητά όμως το Ιράν; Τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, ξεπάγωμα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό, άρση των κυρώσεων στον πετρελαϊκό τομέα και τέλος στον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί πρόσθεσε σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Κυριακή και άλλες προϋποθέσεις: αποδοχή μιας νέας διαδρομής διέλευσης από τα Στενά, συμφωνημένης ανάμεσα στην Τεχεράνη και το Ομάν, μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή και άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν από τον Αύγουστο. Τα τελευταία μέτρα εντάσσονται στο κύμα πιέσεων που η Ουάσινγκτον είχε περιγράψει ως «οικονομικό ασφυκτικό» του Ιράν.

Στη Ντόχα, ωστόσο, η εικόνα δεν ήταν καθαρή. Αξιωματούχος ενήμερος για τις συνομιλίες δήλωσε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές αποχώρησαν την Κυριακή από τις επαφές με μεσολαβητές του Κατάρ, οι οποίες στοχεύουν στον τερματισμό του πολέμου με τις ΗΠΑ. Όπως διευκρίνισε, η αποχώρηση δεν οφειλόταν σε δυσκολίες στις διαπραγματεύσεις, ένα προσχέδιο πρότασης κυκλοφόρησε για ενημέρωση και μια επόμενη συνάντηση θεωρείται πιθανή. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί βρισκόταν στη Ντόχα για να διευκολύνει την ανταλλαγή μηνυμάτων με την Ουάσινγκτον.

Απειλές, κόκκινες γραμμές και 20 νεκροί

Την ίδια ώρα, οι στρατιωτικές απειλές δεν έλειψαν. Το Σάββατο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι απομένουν «ένας ή δύο» στόχοι για να τακτοποιηθούν, αναφέροντας μεταξύ άλλων το όρος Πίκαξ στο κεντρικό Ιράν, το οποίο η Ουάσινγκτον υποψιάζεται ότι φιλοξενεί πυρηνικές υποδομές — κάτι που η Τεχεράνη διαψεύδει. Η απάντηση του Μπαγαΐ ήταν σαφής: «Κάθε επιθετική ενέργεια εναντίον του Ιράν, κάθε στρατιωτική επίθεση με οποιοδήποτε μέσο, θα συναντήσει ισχυρή, άμεση και ολοκληρωμένη απάντηση από εμάς».

Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Μοχσέν Ρεζαΐ ανέφερε το Σάββατο ότι έλαβε επιστολή από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και δεν έχει απαντήσει ακόμη, επαναλαμβάνοντας ότι οι όροι της Τεχεράνης πρέπει να εκπληρωθούν πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε συζήτηση. Ο αντιπρόεδρος της ιρανικής Βουλής Αλί Νικζάντ έβαλε άλλη μια κόκκινη γραμμή: το Ιράν δεν πρόκειται να μπει σε πυρηνικές διαπραγματεύσεις υπό πίεση, καθώς οι προηγούμενες συνομιλίες άφησαν μόνο ανεκπλήρωτες υποσχέσεις.

Η αμερικανική διοίκηση CENTCOM απέρριψε τους ιρανικούς ισχυρισμούς ότι τα πλήγματα έπληξαν μόνο στρατιωτικούς στόχους. Όπως ανακοίνωσε, το Ιράν έπληξε σκόπιμα κατοικημένες περιοχές, πολιτικούς χώρους και πολιτικούς ναυτικούς σε διεθνή ύδατα, με τουλάχιστον 20 νεκρούς.

Στο διπλωματικό παρασκήνιο κινήθηκε και η Κίνα, στέλνοντας ειδικό απεσταλμένο, τον Ζάι Τζουν, σε Ιράν, Ομάν και Σαουδική Αραβία για να πιέσει όλες τις πλευρές να σταματήσουν τις εχθροπραξίες. Ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δήλωσε ότι η Μέση Ανατολή και ο Κόλπος δεν πρέπει να μετατραπούν σε αρένα ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ενώ Πεκίνο και Μουσκάτ ζήτησαν από κοινού την επιστροφή στο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ».

Ο σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Ανουάρ Γκαργκάς, μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογος της Μανάμα» στο Μπαχρέιν, παραδέχτηκε ότι το Άμπου Ντάμπι δεν θέλει παρατεταμένη κρίση με το Ιράν, αλλά η εμπιστοσύνη έχει χαθεί: «Αυτή η ζημιά δεν προκλήθηκε από εμάς. Αντίθετα, μετά την επίθεση του Ιράν εναντίον μας, η εμπιστοσύνη κλονίστηκε».

Όλα αυτά εκτυλίσσονται λίγο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ την Τρίτη, στις οποίες οι οικονομικές πιέσεις που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν έχουν αυξήσει την πιθανότητα απωλειών για τους Ρεπουμπλικάνους στο Κογκρέσο. Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι ένα: θα πει «ναι» η Ουάσινγκτον στους όρους της Τεχεράνης, ώστε τα Στενά να ανοίξουν μέσα σε 48 ώρες — ή η προσφορά των δύο ημερών θα μείνει άλλο ένα διαπραγματευτικό χαρτί σε έναν πόλεμο που από τα τέλη Φεβρουαρίου έχει μετατρέψει τον Κόλπο σε πεδίο μάχης;

Διάβασε επίσης: Ιράν: Ο Τραμπ απειλεί με νέο πλήγμα «σε δέκα λεπτά» και η Τεχεράνη απαντά · Ο γερουσιαστής Κρις Μέρφι υπέστη εγκεφαλικό ενώ παρακολουθούσε αγώνα χόκεϊ του γιου του