Οκτώ πλοία διεκδικούν τέσσερις θέσεις στη Ραφήνα και παγώνει η έγκριση των ακτοπλοϊκών δρομολογίων

Οκτώ πλοία, τέσσερις θέσεις. Η αριθμητική είναι απλή, το πρόβλημα όμως όχι: στο λιμάνι της Ραφήνας περισσότερα σκάφη από όσα χωρούν διεκδικούν «πόστο» για τη νέα σεζόν και η διαμάχη έχει μπλοκάρει την έγκριση των ετήσιων ακτοπλοϊκών δρομολογίων. Οι παρενέργειες δεν σταματούν στην ανατολική Αττική — φτάνουν μέχρι τον Πειραιά.

Η εικόνα που έχει διαμορφωθεί είναι σχεδόν συμβολική της κατάστασης στην ελληνική ακτοπλοΐα: ζήτηση για θέσεις ελλιμενισμού μεγαλύτερη από τη χωρητικότητα του λιμανιού, εταιρείες που δεν μπορούν να κλείσουν προγραμματισμό και επιβάτες που ακόμη δεν ξέρουν με ποια πλοία και σε ποιες ώρες θα ταξιδέψουν το καλοκαίρι.

Γιατί μια «θέση» κρατά ολόκληρο το δίκτυο

Στην ακτοπλοΐα η θέση στο λιμάνι δεν είναι λεπτομέρεια. Καθορίζει από ποια «πόρτα» θα εξυπηρετείται το πλοίο, σε ποιες ώρες μπορεί να προσεγγίζει και, τελικά, αν το δρομολόγιο που θέλει να εκτελέσει η εταιρεία στέκει χρονικά. Όταν οι θέσεις είναι λιγότερες από τα πλοία, κάποιος μένει απέξω — και όσο δεν κλείνει αυτό το θέμα, δεν κλείνει ούτε ο ετήσιος σχεδιασμός.

Τα ετήσια δρομολόγια εγκρίνονται κεντρικά, μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Ναυτιλίας και με γνώμη του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών. Είναι η διαδικασία που «κλειδώνει» γραμμές, πλοία, συχνότητες και ωράρια για όλη τη σεζόν. Αν ένα κομμάτι της αλυσίδας —εν προκειμένω η Ραφήνα— δεν έχει ξεκαθαρίσει, η έγκριση σέρνεται συνολικά.

Η αλυσιδωτή αντίδραση ως τον Πειραιά

Το ακτοπλοϊκό δίκτυο λειτουργεί σαν σύστημα συγκοινωνούντων δοχείων. Πλοία που δεν βρίσκουν θέση στη Ραφήνα κοιτούν αλλού· μετακινήσεις πλοίων αλλάζουν τις ισορροπίες και στον Πειραιά, όπου επίσης εκκρεμεί η έγκριση των ετήσιων δρομολογίων. Έτσι, μια τοπική διαφορά για τέσσερις θέσεις μετατρέπεται σε εθνικό εκκρεμές.

Το κόστος το πληρώνουν πρώτα οι κάτοικοι των νησιών, που χρειάζονται σταθερή και προβλέψιμη σύνδεση για τρόφιμα, φάρμακα, καύσιμα και μετακινήσεις, και μετά ο τουρισμός, που προγραμματίζει μήνες νωρίτερα. Οι εταιρείες, από την πλευρά τους, δεν μπορούν να κλείσουν ναυλοσύμφωνα, πληρώματα και πρακτορεία χωρίς εγκεκριμένο πρόγραμμα.

Τα ερωτήματα που περιμένουν απάντηση

Ποια πλοία διεκδικούν τις τέσσερις θέσεις και με ποια κριτήρια θα επιλεγούν; Με ποια σειρά προτεραιότητας — παλαιότερη παρουσία, εξυπηρέτηση άγονων γραμμών, τεχνικές δυνατότητες; Υπάρχει χρονοδιάγραμμα ή το θέμα θα λυθεί την τελευταία στιγμή, με πρόχειρες ρυθμίσεις; Και κυρίως: πόσο καιρό ακόμη μπορεί ένα λιμάνι να μένει χωρίς τελικό σχεδιασμό, όταν ολόκληρη η ακτοπλοΐα περιμένει;

Τα ονόματα των πλοίων, των εταιρειών και των γραμμών που μπλέκονται στη διαμάχη δεν έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστά με επίσημη λίστα· σύμφωνα με πληροφορίες, οι ζυμώσεις συνεχίζονται. Το βέβαιο είναι πως η Ραφήνα, ένα λιμάνι που σηκώνει μεγάλο μέρος της κίνησης προς τις Κυκλάδες και τη νότια Εύβοια, δεν αντέχει άλλη καθυστέρηση χωρίς συνέπειες.

Τι παρακολουθούμε

Το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η διαφορά λυθεί με παρέμβαση της πολιτείας, με ανακατανομή θέσεων ή με μετακίνηση πλοίων προς άλλα λιμάνια. Μέχρι τότε, το ερώτημα μένει ανοιχτό: πώς ένα λιμάνι με τέσσερις θέσεις κατάφερε να κρατήσει ολόκληρο τον ακτοπλοϊκό χάρτη της χώρας σε εκκρεμότητα;