Πέθανε σε ηλικία 93 ετών ο Τίντο Μπρας, σκηνοθέτης του «Καλιγούλα»

Στα 93 του έφυγε ο Τίντο Μπρας, ο σκηνοθέτης που έκανε την επιθυμία κινηματογραφικό είδος και το πλήρωσε με δικαστήρια, κατασχέσεις και μισό αιώνα διαμάχης. Πέθανε στη Ρώμη, όπου ζούσε τα τελευταία χρόνια, στην Ίζολα Φαρνέζε στα περίχωρα της πόλης, με τη σύζυγό του Κατερίνα Βάρτζι δίπλα του.

«Είναι μια δύσκολη στιγμή, γεμάτη βαθιά θλίψη και οδύνη», δήλωσε η Βάρτζι τις πρώτες ώρες μετά τον θάνατό του.

Γεννημένος στο Μιλάνο στις 26 Μαρτίου 1933, ο Μπρας δεν ξεκίνησε από το κρεβάτι. Σπούδασε Νομική, έφυγε για το Παρίσι και μυήθηκε στον κινηματογράφο από το μοντάζ στη Γαλλική Ταινιοθήκη. Γύρισε στην Ιταλία και βρέθηκε στο πλάι του Ρομπέρτο Ροσελίνι: μοντέρ στο «L'India vista da Rossellini», βοηθός σκηνοθέτη στο «Il Generale della Rovere».

Από την αμφισβήτηση στο σκάνδαλο

Η πρώτη του σκηνοθεσία, το 1963, ήταν το «In capo al mondo», μια ταινία για την ανησυχία των νέων που έπεσε πάνω στη λογοκρισία. Άλλαξε τίτλο σε «Chi lavora è perduto» και συνέχισε να δοκιμάζει τα όρια της φόρμας και των θεμάτων: «Col cuore in gola», «L'urlo», «Nerosubianco», «La vacanza».

Η στροφή ήρθε στη δεκαετία του '70. Το 1975 γύρισε το «Salon Kitty», μια ταινία για τον μηχανισμό όπου η εξουσία και το χρήμα συναντούν το σεξ. Το 1979 ήρθε ο «Καλιγούλας», μια παραγωγή που έγινε πεδίο δικαστικών μαχών και κατασχέθηκε με την κατηγορία ότι προσέβαλλε τη δημόσια αιδώ.

Στη δεκαετία του '80 ήρθαν οι ταινίες που τον έκαναν όνομα και στις ελληνικές αίθουσες: το «La chiave» με τη Στεφανία Σαντρέλι άνοιξε τον δρόμο, ακολούθησαν το «Miranda» με τη Σερένα Γκράντι και το «Capriccio» με τη Φραντσέσκα Ντελέρα. Μετά το διάλειμμα του «Snack Bar Budapest» επέστρεψε στο είδος με το «Paprika» και τη Ντέμπορα Καπριόλιο, καθώς και το «Così fan tutte» με την Κλαούντια Κολ. Στη συνέχεια γύρισε, μεταξύ άλλων, το «L'uomo che guarda» πάνω στο μυθιστόρημα του Αλμπέρτο Μοράβια, το «Fermo posta Tinto Brass», το «Monella», το «Senso '45», το «Fallo!» και το «Monamour».

Πέρα από τη σκηνοθεσία, έπαιξε και ο ίδιος, συνεργάστηκε με το περιοδικό Penthouse και κυκλοφόρησε το βιβλιαράκι «Elogio del culo».

Η Βενετία και η στάχτη

Τον περασμένο Σεπτέμβριο το Λίντο περίμενε τον Μπρας για μια ξεχωριστή στιγμή: την προβολή του «Col cuore in gola» σε αποκατεστημένη κόπια 4K, στο περιθώριο της πρεμιέρας του Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Δεν τα κατάφερε. Πυρετός και επιβαρυμένη υγεία τον κράτησαν μακριά από τη λιμνοθάλασσα.

Το μήνυμά του το διάβασε η γυναίκα του στη σκηνή:

«Δεν υπάρχει σημείο εκκίνησης ούτε σημείο τερματισμού, υπάρχει μόνο το σημείο στο οποίο βρίσκομαι».

Στην ίδια βραδιά παρέλαβε το βραβείο Pietro Bianchi της Ένωσης Ιταλών Κινηματογραφικών Δημοσιογράφων. «Εγώ, που ανέκαθεν έδινα μικρή σημασία στις επίσημες διακρίσεις, θα κρατήσω σφιχτά αυτή τη διάκριση, καθώς δεν θα υπάρξει άλλη ευκαιρία», είχε πει.

Στα 90ά του είχε εκφράσει μια τελευταία επιθυμία: όταν πεθάνει, η στάχτη του να σκορπιστεί στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας.