Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων: «ναι» σε κλιμακωτό υπολογισμό από τον γενικό επίτροπο

Μέχρι 8.000 ευρώ τον χρόνο μπορεί να χάνει ένας συνταξιούχος με μεγάλη σύνταξη, μόνο και μόνο από τον τρόπο που υπολογίζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Το ποσό αυτό έθεσε επί τάπητος ο γενικός επίτροπος Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Γεώργιος Βοΐλης, ζητώντας να αλλάξει ο υπολογισμός της ΕΑΣ και να επιβάλλεται πλέον κλιμακωτά. Η εισήγησή του έγινε στη μείζονα διευρυμένη Ολομέλεια του Ανώτατου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου, όπου συζητήθηκε υπόθεση που αγγίζει περίπου 450.000 συνταξιούχους.

Τι ακριβώς ζητείται

Σήμερα, για όσους παίρνουν πάνω από 1.468 ευρώ, η κράτηση εφαρμόζεται με τον ίδιο συντελεστή σε ολόκληρη τη σύνταξη και όχι μόνο στο κομμάτι που ξεπερνά αυτό το όριο. Ο κ. Βοΐλης έκρινε ότι η μέθοδος αυτή δεν στέκει απέναντι σε σειρά συνταγματικών διατάξεων και ζήτησε η επιβάρυνση να υπολογίζεται ανά κλιμάκιο, ώστε να κατανέμεται αναλογικά. Κατά την εισήγησή του, η ζημιά για τους συνταξιούχους φτάνει τα 7.000 με 8.000 ευρώ ετησίως, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, και μεγαλώνει όσο πιο «χοντρή» είναι η σύνταξη.

Την ίδια στιγμή, ο γενικός επίτροπος έβαλε φρένο στο θέμα των αναδρομικών: υποστήριξε ότι τυχόν δικαίωση πρέπει να καλύπτει μόνο όσους έχουν κιόλας στραφεί στη Δικαιοσύνη, ώστε να μην τιναχτούν στον αέρα τα οικονομικά των ασφαλιστικών ταμείων. Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι το τελευταίο λόγο για την έκταση της αναδρομικότητας τον έχει η Ολομέλεια.

Η προσφυγή και το «όχι» του Δημοσίου

Η συζήτηση ξεκίνησε από αίτηση του Νίκου Αγγελάρα, πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο οποίος αμφισβητεί αν ο σημερινός τρόπος παρακράτησης αντέχει στο Σύνταγμα και διεκδικεί παράλληλα την επιστροφή όσων έχει χάσει. Οι συνήγοροί του, ο καθηγητής Νομικής στο Δημοκρίτειο Κωνσταντίνος Ρέμελης και ο Δημήτρης Μπούρλος, επικαλέστηκαν τα άρθρα 2, 4, 5 και 25 του Συντάγματος, κάνοντας λόγο για άνιση μεταχείριση: η κράτηση «χτυπά» και το τμήμα της σύνταξης κάτω από το όριο, χωρίς κλιμάκωση για το επιπλέον ποσό.

Το επιχείρημα που προβλήθηκε ήταν ότι η αλλαγή δεν κοστίζει στο κράτος. Δεν χρειάζονται νέα μέτρα, ειπώθηκε, και το μόνο που θα μειωθεί είναι το ετήσιο ποσό που μαζεύεται από τις παρακρατήσεις και τους τόκους του κεφαλαίου που έχει συσσωρευτεί μέσα σε 16 χρόνια εφαρμογής.

Απέναντί τους, το Δημόσιο στάθηκε στο πλευρό του ισχύοντος συστήματος. Ο αντιπρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Αναστάσιος Κολούτσος και ο νομικός σύμβουλος Δημήτρης Φαρμάκης ζήτησαν να απορριφθεί η αίτηση. Ο κ. Κολούτσος αμφισβήτησε την καθαρότητα των επιχειρημάτων του προσφεύγοντος, υποστήριξε ότι ο υπολογισμός της ΕΑΣ δεν ρίχνει το βιοτικό επίπεδο των συνταξιούχων και επικαλέστηκε το δημόσιο συμφέρον για να μείνει το καθεστώς ως έχει.

Η απόφαση αργεί

Η ακροαματική διαδικασία ολοκληρώθηκε και τώρα η μπάλα περνά στους δικαστές. Θα οριστεί εισηγητής, θα ακολουθήσουν διασκέψεις κεκλεισμένων των θυρών και μετά η σύνταξη της απόφασης. Η δημοσίευση δεν αναμένεται πριν από τους πρώτους μήνες του 2027.

Μέχρι τότε, εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι θα περιμένουν με κομμένη την ανάσα — και δικαίως. Το ερώτημα άλλωστε δεν είναι μόνο νομικό. Είναι αν μια κράτηση που επιβάλλεται με τον ίδιο συντελεστή σε όλο το ποσό, χωρίς κλιμάκωση, μπορεί να χαρακτηριστεί δίκαιη απέναντι σε ανθρώπους που πλήρωναν επί δεκαετίες. Και, κυρίως, αν το Δημόσιο μπορεί να επικαλείται δημοσιονομική σταθερότητα όταν η ίδια η ΕΑΣ έχει συσσωρεύσει κεφάλαιο 16 ετών από παρακρατήσεις και τόκους. Οι απαντήσεις θα δοθούν, αργά αλλά σταθερά, στο τέλος μιας διαδικασίας που μόλις μπήκε στην τελική της ευθεία.