Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ανήλθε στο 5,6% τον Οκτώβριο, το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό στην ευρωζώνη

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα δεν λέει να υποχωρήσει. Τον Οκτώβριο σκαρφάλωσε στο 5,6% σε ετήσια βάση, από 5,1% τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat. Μια επιτάχυνση μισής ποσοστιαίας μονάδας που αφήνει τη χώρα στην τέταρτη θέση της ευρωζώνης, στο ίδιο ύψος με την Ιταλία και σχεδόν μιάμιση μονάδα πάνω από τον μέσο όρο του ευρώ.

Πάνω από την Ελλάδα βρίσκονται μόνο δύο χώρες: η Λιθουανία με 6,1% και η Βουλγαρία με 6%. Δηλαδή η ελληνική οικονομία, σε μια περίοδο που η ενεργειακή κρίση δείχνει να ξαναζεσταίνεται, βρίσκεται στην πρώτη τετράδα της ζώνης του ευρώ.

Η κινητήρια δύναμη είναι μία και γνωστή. Ο ελληνικός δείκτης τιμών ενέργειας ανέβηκε 26,5% τον Οκτώβριο, από 25,4% τον Σεπτέμβριο. Ρεύμα, καύσιμα, θέρμανση: η ίδια κατηγορία που πιέζει όλη την ευρωζώνη λειτουργεί εδώ με ακόμη μεγαλύτερη ένταση.

Στα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό η εικόνα χειροτέρεψε αισθητά. Από οριακή υποχώρηση 0,1% τον Σεπτέμβριο, οι τιμές γύρισαν σε άνοδο 1,4% τον Οκτώβριο — και μάλιστα με τη συμφωνία μείωσης τιμών να βρίσκεται σε ισχύ στην αγορά. Εδώ αξίζει να σταθεί κανείς: αν το «καλάθι» και οι δεσμεύσεις των προμηθευτών δεν κατάφεραν να κρατήσουν τις τιμές κάτω, το ερώτημα ποιος ελέγχει και με ποια αποτελέσματα είναι απολύτως δικαιολογημένο.

Μία μόνο κατηγορία κινήθηκε προς τα κάτω, και μάλιστα οριακά: οι υπηρεσίες, στο 6,3% από 6,4%. Παρέμειναν δηλαδή ο δεύτερος μεγάλος πονοκέφαλος για τα νοικοκυριά, με τιμές που αυξάνονται έξι φορές ταχύτερα από ό,τι στα βιομηχανικά αγαθά.

Στο 4% η ευρωζώνη, σταθερός ο δομικός

Η αναζωπύρωση δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Στη ζώνη του ευρώ ο ετήσιος πληθωρισμός εκτιμάται στο 4%, από 3,8% τον Σεπτέμβριο, με την ενέργεια να παίζει τον πρώτο ρόλο: 20,8% ετησίως έναντι 18,9% τον προηγούμενο μήνα. Ακολουθούν οι υπηρεσίες με 3,3% (από 3,2%), τα τρόφιμα, το αλκοόλ και ο καπνός με 1,6% (από 1,3%) και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά με 1,2% (από 1,1%).

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι αλλού. Ο δομικός πληθωρισμός, αυτός που αφαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των νωπών τροφίμων, μένει καθηλωμένος στο 2,2%. Διαβάζεται ως εξής: η βασική πίεση στις τιμές έχει σε μεγάλο βαθμό μαζευτεί, και αυτό που ξανανοίγει την ψαλίδα είναι το ενεργειακό κόστος. Παρήγορο για τους αναλυτές, καθόλου παρήγορο για όποιον πληρώνει τον λογαριασμό του ρεύματος ή γεμίζει το καλάθι του σούπερ μάρκετ.

Γιατί έχει σημασία; Γιατί το 5,6% δεν είναι ένας αριθμός σε ένα δελτίο Τύπου. Είναι η διαφορά που τρώει την αγοραστική δύναμη μισθών και συντάξεων, σε μια χώρα όπου η ενέργεια και τα τρόφιμα ζυγίζουν βαριά στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Και είναι η διαφορά που κρατά την Ελλάδα μακριά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, την ώρα που η συζήτηση για τα επιτόκια και το κόστος δανεισμού παραμένει ανοιχτή σε όλη την ευρωζώνη.

Τα ερωτήματα που περιμένουν απάντηση είναι συγκεκριμένα. Γιατί η ελληνική ενέργεια τρέχει με ρυθμό 26,5% όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 20,8%; Πόσο πραγματικά συγκρατεί τις τιμές η συμφωνία μείωσης στα ράφια και πόσο ελέγχεται η εφαρμογή της; Και τι σημαίνει για τον μέσο καταναλωτή η «σταθερότητα» του δομικού πληθωρισμού, όταν η ενέργεια δεν σταθεροποιείται;

Τα στοιχεία του Οκτωβρίου είναι προκαταρκτικά. Οι επόμενες μετρήσεις θα δείξουν αν πρόκειται για ένα ακόμη επεισόδιο της ενεργειακής μεταβλητότητας ή για κάτι πιο μόνιμο. Μέχρι τότε, το μόνο βέβαιο είναι ότι η πίεση στα νοικοκυριά συνεχίζεται — και ότι η Ελλάδα, με 5,6%, έχει από τους υψηλότερους ρυθμούς στην ευρωζώνη.