Χάκερ επιχείρησαν να ανεβάσουν στους 110 βαθμούς τα ψυγεία τράπεζας αίματος στη Γαλλία

Κυβερνοεπίθεση χτύπησε το βράδυ της Κυριακής 1ης προς τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου τα συστήματα ψύξης εγκαταστάσεων που εξυπηρετούν το Γαλλικό Ίδρυμα Αίματος (EFS). Οι δράστες δεν άγγιξαν αρχεία ούτε βάσεις δεδομένων: πείραξαν θερμοστάτες. Έδωσαν εντολή στους θαλάμους που φυλάσσουν αίμα και πλάσμα να φτάσουν στους 110 βαθμούς Κελσίου, την ώρα που κανονικά δουλεύουν στους μείον 30. Αν η ρύθμιση περνούσε, η ψυκτική αλυσίδα θα έσπαγε μέσα σε λίγη ώρα και μαζί της παρτίδες δειγμάτων που προορίζονται για μεταγγίσεις.

Την ανατροπή την έφερε ένας τεχνικός που βρισκόταν σε βάρδια μέσα στη νύχτα. Είδε την ασυνήθιστη άνοδο της θερμοκρασίας, κατάλαβε ότι κάτι δεν πάει καλά και ειδοποίησε τις αρμόδιες υπηρεσίες. Το υπουργείο Υγείας της Γαλλίας διαβεβαίωσε στη συνέχεια ότι το περιστατικό δεν είχε επίπτωση στη λειτουργία του οργανισμού, αφού το πρόβλημα εντοπίστηκε έγκαιρα.

Ο στόχος δεν ήταν το ίδρυμα, αλλά ο προμηθευτής

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που ήρθαν στο φως, οι εισβολείς δεν μπήκαν απευθείας στα συστήματα του EFS. Χτύπησαν την Coolworld, την εταιρεία που έχει αναλάβει τη συντήρηση των ψυκτικών θαλάμων τους οποίους χρησιμοποιεί το ίδρυμα. Εκεί βρίσκεται και η καρδιά του προβλήματος: ένας εξωτερικός συνεργάτης κρατούσε ανοιχτή πρόσβαση στον έλεγχο θερμοκρασίας κρίσιμης υποδομής υγείας. Όποιος πατάει το κουμπί του προμηθευτή, πατάει και το κουμπί του νοσοκομείου.

Ακόμη και αν οι θάλαμοι δεν προλάβαιναν ποτέ να φτάσουν σε τέτοια επίπεδα, μια τέτοια εντολή αρκεί από μόνη της για να καταστρέψει δείγματα που απαιτούν σταθερό και βαθύ ψύχος. Δεν χρειάζεται δηλαδή φωτιά ούτε έκρηξη για να χαθεί πολύτιμο υλικό· αρκεί ένα λάθος νούμερο σε μια οθόνη.

Τα ερωτήματα που δεν έχουν απάντηση

Ποιοι ήταν και τι ήθελαν παραμένει άγνωστο. Δεν έχει γίνει γνωστή η ταυτότητα των δραστών, ούτε τα κίνητρά τους. Το σίγουρο είναι ότι η επίθεση δεν είχε στόχο το κέρδος από δεδομένα ασθενών, αλλά την ίδια την ύπαρξη του υλικού. Αυτό την κάνει πιο ανησυχητική από μια συνηθισμένη διαρροή: όποιος μπορεί να ανεβάσει τη θερμοκρασία σε μια τράπεζα αίματος, μπορεί δυνητικά να την κάνει και σε ψυγεία εμβολίων, σε μονάδες φαρμάκων, σε αποθήκες τροφίμων.

Το περιστατικό ήρθε σε μια περίοδο που οι επιθέσεις σε συστήματα ελέγχου μηχανημάτων δείχνουν να πληθαίνουν. Στην Ελλάδα, όπως περιέγραψε ο ίδιος ο ιδιοκτήτης, Γιώργος Μπούμπας, κρεοπωλείο στην Κηφισιά βρέθηκε με τα επαγγελματικά του ψυγεία ρυθμισμένα στους 150 βαθμούς, με τους υπαλλήλους να καταλαβαίνουν αμέσως ότι κάτι πάει στραβά. Την ίδια διαδρομή είχαν ακολουθήσει, σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, άλλες δύο επιχειρήσεις της περιοχής πριν φτάσει ο ψυκτικός και διαπιστώσει την εισβολή. Άλλη κλίμακα, ίδια λογική: συσκευές συνδεδεμένες στο διαδίκτυο, με κωδικούς που συχνά δεν αλλάζει κανείς.

Το επόμενο διάστημα το βάρος πέφτει στο πόσο σφιχτά είναι κλειδωμένα τα συστήματα που κρατούν ζωντανό υλικό. Πόσοι προμηθευτές έχουν απομακρυσμένη πρόσβαση, με ποιους κωδικούς, με ποια καταγραφή κινήσεων και με ποιον έλεγχο. Η γαλλική υπόθεση έκλεισε χωρίς απώλειες χάρη σε έναν άνθρωπο που κοιτούσε την οθόνη τη λάθος ώρα για τους χάκερ. Δεν είναι όμως αυτό σύστημα ασφαλείας· είναι τύχη.