Οι Δημοκρατικοί κερδίζουν Βουλή και Γερουσία, ο Τραμπ προαναγγέλλει βέτο και οι αγορές αντιδρούν

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναγνώρισε ότι η στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν έπαιξε τον ρόλο της στη βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών, χωρίς ωστόσο να δηλώσει ούτε στιγμή ότι μετανιώνει για την απόφασή του. Λίγες ώρες αφότου οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε έτοιμος να αποδεχθεί το μήνυμα της κάλπης — και ταυτόχρονα έσπευσε να βάλει φρένο στη νέα πλειοψηφία.

«Πιστεύω ότι εν μέρει έπαιξε ρόλο το Ιράν, αλλά ταυτόχρονα ο κόσμος κατάλαβε τη σημασία όσων έχω κάνει με το Ιράν»

Σε τηλεφωνική του συνέντευξη άφησε ανοιχτό παράθυρο συνεργασίας, επιμένοντας όμως ότι η χώρα δεν βγήκε ζημιωμένη από τον πόλεμο. Παραδέχτηκε πάντως πως η σύγκρουση ήταν ένας από τους λόγους της συντριβής. Η συνέχεια είχε διπλό πρόσημο: από τη μια δήλωσε ότι αποδέχεται απόλυτα το αποτέλεσμα και ότι περιμένει να τα πάει καλά με τους αντιπάλους του, αναγνωρίζοντας μάλιστα ότι «έκαναν καλή δουλειά» και «πάλεψαν σκληρά».

Από την άλλη, έβαλε από πριν τις γραμμές του επόμενου πολέμου: «Θα μου στέλνουν παράλογα νομοσχέδια και θα ασκώ βέτο». Σύμφωνα με την εκτίμησή του, τα αλλεπάλληλα «όχι» θα αναγκάσουν τελικά τους Δημοκρατικούς να διαπραγματευτούν. Πρακτικά, αυτό σημαίνει δύο χρόνια σύγκρουσης με τον Λευκό Οίκο σε θέση άμυνας και συμβιβασμών υπό πίεση.

Το Ιράν, η ακρίβεια και το πολιτικό κόστος

Η παραδοχή ήρθε με καθυστέρηση. Σε όλη την προεκλογική περίοδο, ο Τραμπ παρουσίαζε τη στρατιωτική επιχείρηση ως επιτυχία, την ώρα που δημοσκοπήσεις κατέγραφαν αποδοκιμασία για τους χειρισμούς του που άγγιζε τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων. Η οκτάμηνη σύγκρουση είχε ανεβάσει τις τιμές και είχε στερέψει τα αμερικανικά αποθέματα πυρομαχικών — ένα κόστος που έφτασε στα νοικοκυριά πολύ πιο άμεσα από οποιαδήποτε ενημέρωση για τα μέτωπα.

Γιατί, όμως, η εξωτερική πολιτική δεν ήταν ποτέ το κριτήριο. Στις έρευνες, η οικονομία και η ακρίβεια συγκέντρωναν κοντά στο 50% ως λόγος ψήφου, ενώ τα διεθνή θέματα έμεναν σταθερά μονοψήφια, στο 4% με 6%. Η εικόνα του εύπορου Αμερικανού που δεν ανησυχεί για το ψωμί, τον καφέ ή τη βενζίνη αποδείχθηκε πλασματική: η γκρίνια για τις τιμές ήταν καθημερινή και επίμονη, και οι ψηφοφόροι έκριναν ότι η υπόσχεση για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού έμεινε στα λόγια.

Νευρικότητα στις αγορές, πίεση στην τεχνητή νοημοσύνη

Το «μπλε κύμα» έφερε αμέσως τριγμούς στη Wall Street. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών δεικτών κινούνταν πτωτικά, με τον Nasdaq να χάνει περισσότερο από τον S&P 500 και τον Dow Jones να υποχωρεί οριακά, έχοντας πάντως μαζέψει μέρος των αρχικών απωλειών. Ο δείκτης μεταβλητότητας VIX, ο γνωστός «δείκτης φόβου», σκαρφάλωσε πάνω από τις 20 μονάδες — όριο που οι αναλυτές διαβάζουν ως σημάδι αυξημένης ανησυχίας.

Το χτύπημα αφορά κυρίως τις μετοχές που έχουν δεθεί με την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων για τεχνητή νοημοσύνη. Με τους Δημοκρατικούς να επικρατούν σε κρίσιμες πολιτείες, οι επενδυτές φοβούνται νέους περιορισμούς στις σχετικές υποδομές. Η CoreWeave έχανε έδαφος, οι μετοχές των Microsoft, Amazon και Nvidia κινούνταν πτωτικά στις μετασυνεδριακές συναλλαγές και οι ασιατικοί όμιλοι ημιαγωγών δέχθηκαν ισχυρές πιέσεις, με τη SoftBank να υποχωρεί πάνω από 8%. Αντίθετα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κέρδισαν έδαφος, καθώς η αγορά ποντάρει ότι ο νέος συσχετισμός θα ανακόψει πολιτικές που είχαν βαραίνει τον κλάδο. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων υποχώρησαν, με τους επενδυτές να αναζητούν καταφύγιο.

Η επόμενη μάχη είναι μέσα στο κόμμα

Πίσω από τους αριθμούς, στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχει ήδη αρχίσει η συζήτηση για το μέλλον. Κανείς δεν μιλά ανοιχτά για εξέγερση εναντίον του Τραμπ. Το ζητούμενο είναι άλλο: πώς θα βρεθεί ο τρόπος να ξεπεραστεί η προσωπικότητά του, μέσα από νέους υποψηφίους, νέες συμμαχίες και σταδιακή αλλαγή ατζέντας, ώστε το κόμμα να διεκδικήσει ξανά τον Λευκό Οίκο και να ανακτήσει το Κογκρέσο το 2028. Η ήττα που φέρει τη σφραγίδα του μπορεί να μην οδηγήσει σε ρήξη, αλλά είναι πιθανό να επισπεύσει διαδικασίες που δεν θα τον έχουν στο κέντρο.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι απλό και καυτό: μπορεί ένα κόμμα να κρατήσει το εκλογικό του ακροατήριο και ταυτόχρονα να απεξαρτηθεί από το πρόσωπο που το μετέτρεψε σε κίνημα; Η απάντηση θα φανεί στην πρώτη μεγάλη νομοθετική μάχη με τους Δημοκρατικούς — και στα βέτο που θα πέφτουν το ένα μετά το άλλο.