Σε δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ, έξι στους δέκα αποδοκιμάζουν τον Τραμπ και η ακρίβεια είναι το πρώτο θέμα

Το κόστος ζωής έγινε η κάλπη. Σχεδόν τρεις στους τέσσερις Αμερικανούς ψηφοφόρους δηλώνουν δυσαρεστημένοι ή θυμωμένοι με την πορεία της χώρας και περίπου τέσσερις στους δέκα περιγράφουν αυτό που νιώθουν ως οργή, σύμφωνα με τα πρώτα πανεθνικά ευρήματα των δημοσκοπήσεων των ψηφοφόρων στις ενδιάμεσες εκλογές. Δύο λόγοι επαναλαμβάνονται σε κάθε μέτρηση: η ακρίβεια και η αποδοκιμασία της διαχείρισης του Λευκού Οίκου.

Ο φόβος του ταμείου

Το εύρημα που δύσκολα αμφισβητείται είναι η σχέση των ψηφοφόρων με τον πληθωρισμό. Σχεδόν οκτώ στους δέκα λένε ότι οι ανατιμήσεις τούς έχουν δημιουργήσει οικονομικές δυσκολίες, με την ανησυχία για τις τιμές στα τρόφιμα, τη βενζίνη, το πετρέλαιο κίνησης, τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας και την υγειονομική περίθαλψη να είναι σχεδόν καθολική. Το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι ο πληθωρισμός τούς πιέζει παραμένει κοντά στα επίπεδα της προηγούμενης εκλογικής αναμέτρησης — μόνο που φέτος η ετυμηγορία είναι διαφορετική.

Το 44% δηλώνει ότι βρίσκεται σε χειρότερη οικονομική κατάσταση από ό,τι δύο χρόνια νωρίτερα, την ώρα που μόλις το 18% βλέπει βελτίωση. Η εικόνα θυμίζει τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022, επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, αλλά είναι σαφώς πιο βαριά από το 2018, στην πρώτη θητεία Τραμπ.

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η δυσαρέσκεια, αλλά πού τη χρεώνουν. Περίπου τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων θεωρούν ότι οι κυβερνητικές πολιτικές έχουν επιδεινώσει την οικονομία αντί να τη στηρίξουν. Περίπου έξι στους δέκα αποδίδουν τις υψηλότερες τιμές κυρίως στις επιλογές της Ουάσιγκτον και όχι σε εξωτερικούς παράγοντες εκτός ελέγχου. Στην ίδια κατεύθυνση, το 65% εκτιμά ότι η δασμολογική πολιτική επιβαρύνει την εθνική οικονομία και το 62% θεωρεί τον ίδιο τον πρόεδρο υπεύθυνο για το ράλι των τιμών. Είναι μια στροφή που έχει πολιτικό βάρος: το 2024 η ακρίβεια καταγραφόταν ως γενικό παράπονο, τώρα μεταφράζεται σε καταλογισμό ευθύνης.

Αποδοκιμασία και πίεση στο Κογκρέσο

Η προεδρία συγκεντρώνει αρνητικό ισοζύγιο. Περίπου έξι στους δέκα Αμερικανούς ψηφοφόρους αποδοκιμάζουν τον τρόπο με τον οποίο ασκεί τα καθήκοντά του ο Ντόναλντ Τραμπ, και οι μισοί από αυτούς εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια. Το πιο ανησυχητικό για το επιτελείο του είναι ότι περίπου ένας στους πέντε ψηφοφόρους που τον στήριξαν το 2024 δηλώνει πλέον ότι δεν εγκρίνει τη διαχείρισή του.

Η δυσπιστία δεν σταματά στον πρόεδρο. Περίπου επτά στους δέκα ζητούν από το Κογκρέσο να ασκήσει ουσιαστικότερο έλεγχο στην εκτελεστική εξουσία, την ώρα που μόλις δύο στους δέκα κρίνουν επαρκή τον σημερινό έλεγχο και ένας στους δέκα τον θεωρεί υπερβολικό. Στην ιεράρχηση των προβλημάτων, η οικονομία έρχεται πρώτη για περίπου τέσσερις στους δέκα, ενώ περίπου τρεις στους δέκα βάζουν πιο ψηλά την κατάσταση της δημοκρατίας. Εγκληματικότητα, υγεία και μετανάστευση ακολουθούν σε απόσταση.

Τα ευρήματα προέρχονται από έρευνα που συνδυάζει παραδοσιακές συνεντεύξεις έξω από τα εκλογικά κέντρα την ημέρα της ψηφοφορίας με δεκάδες χιλιάδες συνεντεύξεις σε ολόκληρη τη χώρα τις εβδομάδες που προηγήθηκαν. Πρόκειται, δηλαδή, για χάρτη του εκλογικού σώματος και όχι για τελικό αποτέλεσμα· τα στοιχεία θα σταθμιστούν με την πραγματική καταμέτρηση.

Το στοίχημα παίζεται τώρα σε πολιτείες που θεωρούνταν προπύργια των Ρεπουμπλικανών και εμφανίζονται απροσδόκητα ανταγωνιστικές στη μάχη για τη Γερουσία. Αν η οργή για το κόστος ζωής αποτυπωθεί και στην κάλπη, το ερώτημα που θα τεθεί είναι ένα: πώς μια κυβέρνηση που κέρδισε εκλογές με ακριβώς αυτό το θέμα βρέθηκε να λογοδοτεί για τις τιμές δύο χρόνια μετά;