Ο Τραμπ λέει ότι θα προστατεύσει τον Μασκ και τους συνεργάτες του πριν από την κάλπη της Τρίτης

«Δεν θα το σκεφτώ καν. Θα το κάνω». Με μια κουβέντα ο Ντόναλντ Τραμπ άνοιξε την πόρτα σε μια κίνηση χωρίς προηγούμενο: προληπτικές χάριτες στους συμμάχους του, λίγο πριν στηθούν οι κάλπες για τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, στις οποίες οι Ρεπουμπλικάνοι παίζουν την πλειοψηφία τους στο Κογκρέσο. Η δήλωση έγινε σε συνέντευξη που παραχώρησε στη «New York Post» και δημοσιεύτηκε σήμερα, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος ρωτήθηκε ευθέως αν εξετάζει ένα τέτοιο μέτρο για «αυτούς που εργάστηκαν μαζί του».

Το προηγούμενο που επικαλέστηκε είναι γνωστό και βαρύ. «Το έκανα για την 6η Ιανουαρίου», είπε, θυμίζοντας ότι από την πρώτη κιόλας μέρα της δεύτερης θητείας του, τον Ιανουάριο του 2025, υπέγραψε χάριτες για εκατοντάδες υποστηρικτές του που είχαν εισβάλει στο Καπιτώλιο. Τώρα δείχνει έτοιμος να πάει το ίδιο εργαλείο ένα βήμα πιο πέρα: να το ρίξει στο τραπέζι πριν καν ασκηθεί δίωξη σε οποιονδήποτε.

Ο Μασκ στο επίκεντρο

Στο κάδρο βρίσκεται πρώτα απ' όλα ο Ίλον Μασκ, ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της ρεπουμπλικανικής εκστρατείας και στενός σύμμαχος του προέδρου. Από τα μέσα Οκτωβρίου είχαν κυκλοφορήσει δημοσιεύματα που ήθελαν τους Δημοκρατικούς να ετοιμάζουν περισσότερες κοινοβουλευτικές έρευνες σε βάρος του, εφόσον κερδίσουν την Τρίτη. Όταν η δημοσιογράφος Μιράντα Ντεβάιν έθεσε το ενδεχόμενο σύλληψής του, η απάντηση του Τραμπ ήταν απερίφραστη: «Αυτά είναι μόνο λόγια, αλλά εάν αυτό γίνει πράξη, θα πρέπει να τους προστατέψουμε».

Τα σενάρια που έχουν γραφτεί κατά καιρούς αφορούν τον ρόλο του Μασκ στον πρόσφατο περιορισμό, στην Ουκρανία, του δορυφορικού δικτύου Starshield, τις δραστικές περικοπές που έγιναν το 2025 στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση από την Επιτροπή για την κυβερνητική αποτελεσματικότητα (Doge) και πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων γύρω από ομοσπονδιακά συμβόλαια και επιδοτήσεις προς τη SpaceX και την Tesla. Από την άλλη, το δημοκρατικό στρατόπεδο κατηγορεί τον ίδιο τον πρόεδρο και τον κύκλο του ότι πλούτισαν εντυπωσιακά στα δύο πρώτα χρόνια της δεύτερης θητείας του, ακριβώς μέσα από τέτοιες διαπλοκές.

Ο Τραμπ δεν έκρυψε ότι το μέτρο έχει και συμβολικό χαρακτήρα. Στη συνέντευξη θύμισε ότι ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, είχε δώσει προληπτικές χάριτες σε δικούς του ανθρώπους λίγες ώρες πριν αφήσει τον Λευκό Οίκο — επιχείρημα που χρησιμοποιεί ως προηγούμενο για να νομιμοποιήσει τη δική του επιλογή.

«Κύριος βέτο»

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος προεξόφλησε τι θα σημαίνει για τη διακυβέρνηση μια νίκη των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο: θα γίνει, όπως είπε, ο «Κύριος βέτο». Περιέγραψε μάλιστα τη διαδικασία με την οποία σκοπεύει να φθείρει τον αντίπαλο:

«Σας υποβάλλουν κείμενα, εσείς προβάλλετε το βέτο σας σε αυτά, και στο τέλος, έπειτα από έναν μήνα ή δύο μήνες που βλέπουν όλα τα σχέδιά τους να έχουν απορριφθεί από ένα βέτο, καταλήγουν να έρθουν να σας δουν και συνάπτετε μια συμφωνία».

Η δήλωση για τις χάριτες δεν είναι μια ακόμη υπερβολή σε μια προεκλογική συγκυρία. Είναι η παραδοχή ότι ο ίδιος ο πρόεδρος θεωρεί πιθανή την ποινική ή κοινοβουλευτική περιπέτεια των ανθρώπων του και ότι είναι διατεθειμένος να την προλάβει εκ των προτέρων. Εδώ γεννιούνται τα ερωτήματα που θα τον ακολουθήσουν μετά την Τρίτη: ποια ονόματα θα βρεθούν στο χαρτί, με ποια αιτιολογία θα δοθεί χάρη για αδικήματα που δεν έχουν καν καταγγελθεί, και ποιος ελέγχει στην πράξη ένα τέτοιο προεδρικό προνόμιο. Το αν μια τέτοια κίνηση αντέχει στη δοκιμασία των θεσμών είναι ζήτημα που δεν λύνει ούτε ο Λευκός Οίκος ούτε η κάλπη.

Ό,τι κι αν συμβεί την Τρίτη, ο Τραμπ έχει ήδη στείλει το μήνυμα: όσοι στάθηκαν στο πλευρό του δεν θα μείνουν μόνοι απέναντι σε έρευνες. Το αν αυτό είναι προστασία συμμάχων ή θωράκιση της δικής του ατζέντας, θα φανεί στις πρώτες υπογραφές.