Η Τουρκία αμφισβητεί τις έρευνες για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και ζητεί συντονισμό

Λίγες ώρες μετά την ελληνική NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (GSI), η Άγκυρα απάντησε με δική της αγγελία προς ναυτιλλομένους και επανέφερε στο τραπέζι τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η τουρκική αντι-NAVTEX 1105/26 δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Σύμφωνα με το κείμενό της, τμήμα της θαλάσσιας περιοχής που δεσμεύει η ελληνική NAVTEX HA15-1411/26 «βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας», όπως αυτή δηλώθηκε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020 με το έγγραφο A/74/757. Η Άγκυρα προσθέτει ότι οι τουρκικές αρχές «δεν έχουν χορηγήσει άδεια» για τη συγκεκριμένη ερευνητική δραστηριότητα, χαρακτηρίζει την ελληνική αναγγελία προϊόν «μη εξουσιοδοτημένου σταθμού» και ζητεί οι έρευνες να συντονίζονται μαζί της.

1. SOME PART OF AREA PROMULGATED WITH NAVTEX NR. HA15-1411/26 IS WITHIN TURKISH CONTINENTAL SHELF DECLARED TO UNITED NATIONS, ON 18 MARCH 2020 WITH REF NR. A/74/757. 2. TURKISH AUTHORITIES HAS NOT ISSUED CONSENT FOR THE RESEARCH ACTIVITY REFERRED IN UNAUTHORIZED MESSAGE IN REFERENCE.

Η Αθήνα: ολοκληρωμένες οι διαδικασίες αδειοδότησης

Η ελληνική πλευρά είχε προχωρήσει στην έκδοση της NAVTEX από τον σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, με ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου έως τις 6 Μαρτίου. Πριν από αυτό, το υπουργείο Εξωτερικών είχε ανακοινώσει ότι ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης για τις εργασίες έρευνας και πόντισης του καλωδίου, σε συνέχεια αιτήματος της γαλλικής εταιρείας NEXANS για λογαριασμό της εταιρείας που έχει αναλάβει το έργο.

Ειδικότερα, μετά τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε τη σχετική απόφαση αδειοδότησης. Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο ζήτησε την έκδοση της αγγελίας προς ναυτιλλομένους, η οποία εκδόθηκε αμέσως. Το «Abeille Marengo» βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου και, μετά την έκδοση της NAVTEX, είναι έτοιμο να ξεκινήσει τις έρευνες βυθού.

Η τουρκική κίνηση έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά σειρά αντιδράσεων της Άγκυρας απέναντι σε κάθε βήμα που αφορά την ελληνική παρουσία και τα ενεργειακά σχέδια στην περιοχή. Το βασικό της επιχείρημα πατά σε μια μονομερή δήλωση προς τον ΟΗΕ, την οποία η Αθήνα δεν αναγνωρίζει. Η ελληνική διπλωματία έχει επανειλημμένα απαντήσει με χάρτες και νομικά επιχειρήματα στη διεθνή κοινότητα, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες αιτιάσεις αγνοούν την ύπαρξη ελληνικών νησιών, με πρώτη την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.

Τι κοιτάμε από εδώ και πέρα

Η έκδοση αντι-NAVTEX δεν σημαίνει αυτόματα και επιχειρησιακή παρεμπόδιση των εργασιών. Πρόκειται, καταρχάς, για μια κίνηση πολιτική και επικοινωνιακή, που καταγράφει θέση και δημιουργεί τετελεσμένα στα χαρτιά. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι θα κάνει η Άγκυρα στη θάλασσα: αν θα αρκεστεί στην ανακοίνωση ή αν θα επιχειρήσει να παρενοχλήσει το γαλλικό πλοίο.

Το δεύτερο ερώτημα αφορά τον χρόνο. Το χρονοδιάγραμμα για την έναρξη των ερευνών, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, προβλέπεται να τηρηθεί. Αν συμβεί αυτό, η πρώτη δοκιμή θα είναι άμεση και θα φανεί σε λίγα 24ωρα.

Και ένα τρίτο, πιο ουσιαστικό: πόσο στέρεα είναι μια διεκδίκηση που στηρίζεται αποκλειστικά σε μια μονομερή δήλωση; Η ελληνική θέση είναι σαφής εδώ και χρόνια — οι τουρκικές αιτιάσεις δεν έχουν νομική βάση στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Το καλώδιο GSI είναι έργο υποδομής με ευρωπαϊκό και ενεργειακό ενδιαφέρον, όχι απλή άσκηση. Και όταν μια χώρα αμφισβητεί έργα που αδειοδοτούνται νόμιμα από γειτονικό κράτος, το ζήτημα δεν μένει διμερές για πολύ.