Ο εξωδικαστικός μηχανισμός κατέγραψε ρεκόρ εξαμήνου με 4.144 οριστικές αιτήσεις τον Οκτώβριο

Χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις έτρεξαν τον Οκτώβριο στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού: οι οριστικές υποβολές αιτήσεων έφτασαν τις 4.144, επίδοση που αποτελεί ρεκόρ για το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Την ίδια στιγμή, οι εκκινήσεις νέων αιτήσεων πέρασαν τις 7.000 για δεύτερη διαδοχική περίοδο, ένδειξη ότι το κύμα των οφειλετών που αναζητούν διέξοδο δεν έχει κοπάσει.

Οι ρυθμίσεις που ολοκληρώθηκαν με επιτυχία ανήλθαν σε 1.965. Από αυτές, οι 552 «κλείδωσαν» με την υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών — δηλαδή χωρίς τη σύμφωνη γνώμη όλων των μερών, όπως προβλέπει ο νόμος. Οι αρχικές οφειλές που τακτοποιήθηκαν αγγίζουν τα 524 εκατ. ευρώ.

Η σωρευτική εικόνα δείχνει το μέγεθος του εργαλείου: από την έναρξη λειτουργίας του μηχανισμού έως και τον Οκτώβριο έχουν καταγραφεί 72.232 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε χρέη 21,77 δισ. ευρώ.

Το στοίχημα της πρώτης κατοικίας

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της μηνιαίας αναφοράς αφορά το νέο εργαλείο που τέθηκε σε λειτουργία στις 21 Σεπτεμβρίου. Σε λιγότερο από έξι εβδομάδες, 675 δανειολήπτες ξεκίνησαν τη διαδικασία για να γλιτώσουν το σπίτι στο οποίο κατοικούν, προσφέροντας ως αντάλλαγμα να πουλήσουν οι ίδιοι όσα άλλα ακίνητα διαθέτουν.

Θετικό πρόσημο συνεχίζει να έχει και η συμμετοχή των ευάλωτων ομάδων. Τον Οκτώβριο ολοκληρώθηκαν 294 ρυθμίσεις για την κατηγορία αυτή, με τις 39 να αφορούν άτομα με αναπηρία. Παράλληλα, μέσω της ένταξης στον μηχανισμό έχουν επιτευχθεί συνολικά 674 αναστολές πλειστηριασμών, που σημαίνει ότι η περιουσία των πολιτών προστατεύεται όσο διαρκεί η διαδικασία.

Στα αξιοσημείωτα της αναφοράς και η επάνοδος των διμερών συμφωνιών με τους τέσσερις μεγάλους χρηματοδοτικούς φορείς — Intrum, Cepal, DoValue και Qquant. Τον Σεπτέμβριο οι σχετικές ρυθμίσεις έφτασαν τα 500 εκατ. ευρώ και αφορούσαν 4.561 οφειλέτες.

Τι φέρνει το νέο πλαίσιο

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ετοιμάζει νομοθετική παρέμβαση που αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού υπέρ του δανειολήπτη. Ο πυρήνας της: διαφάνεια απέναντι στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, συγκεκριμένες προθεσμίες που θα δεσμεύουν τους πιστωτές και τσουχτερό κόστος για όσους τις παραβιάζουν.

Στα βασικά σημεία περιλαμβάνονται:

• Σταθερό επιτόκιο 3% για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, με ισχύ για πληρωμές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
• Δωρεάν, πλήρης και αναλυτική ενημέρωση για το ύψος και τον τρόπο υπολογισμού της οφειλής μέσα σε 45 ημέρες.
• Αν ο διαχειριστής καθυστερήσει τα στοιχεία, σταματούν να «τρέχουν» συμβατικοί τόκοι και τόκοι υπερημερίας μέχρι να τα παραδώσει.
• Πλαφόν στο ύψος της τοκοφορίας και υποχρέωση αυτόματου επανυπολογισμού του υπολοίπου, χωρίς αίτηση ή αγωγή από τον οφειλέτη.
• Ο πιστωτής θα πρέπει να καταθέσει εγγράφως βιώσιμη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό.
• Νέα ψηφιακή διαδικασία διμερούς διαπραγμάτευσης με σφιχτά χρονοδιαγράμματα: ενημέρωση του οφειλέτη εντός 60 ημερών από τη συμπλήρωση 90 ημερών καθυστέρησης, δύο μήνες για την υποβολή δικαιολογητικών και οριστικό κλείσιμο σε έξι μήνες το πολύ.
• Δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
• Έως 120 μηνιαίες δόσεις για ληξιπρόθεσμα προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, με το χρονικό όριο ένταξης να μετακινείται στα τέλη του 2024.
• Δεκαπλασιασμός του ανώτατου προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers, από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ.
• Κατά τη διάρκεια της ρύθμισης απαγορεύονται καταγγελία σύμβασης, διαταγές πληρωμής, κατασχέσεις και πλειστηριασμοί. Κάθε ενέργεια που παραβιάζει τους όρους είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο πλειστηριασμός αναστέλλεται αμέσως και ο πιστωτής υποχρεούται να χαρίσει πέντε δόσεις, παρατείνοντας τη ρύθμιση ισόποσα χωρίς τόκους και έξοδα.

Για όσους χρειάζονται βοήθεια, η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους εξυπηρετεί πολίτες σε όλη τη χώρα μέσω βιντεοκλήσης ή τηλεφώνου, με ραντεβού, είτε μέσω της σχετικής υπηρεσίας στο gov.gr είτε στο 213 212 5730.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι απλό και κρίσιμο: όλα αυτά θα μείνουν στα χαρτιά ή θα εφαρμοστούν; Οι αριθμοί του Οκτωβρίου δείχνουν ότι η ανάγκη είναι τεράστια. Το κατά πόσο οι servicers θα σεβαστούν τις προθεσμίες και αν το 3% θα φτάσει έγκαιρα σε όσους το δικαιούνται, θα φανεί στους επόμενους μήνες — και θα κριθεί από το αν οι πολίτες θα βλέπουν πραγματικά μειωμένο υπόλοιπο, όχι απλώς μια καλή ανακοίνωση.