Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: εκδόθηκε η NAVTEX, ξεκινά έρευνες το «Abeille Marengo»

Το «Abeille Marengo» είναι έτοιμο να σηκώσει άγκυρα από το λιμάνι του Ηρακλείου. Η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε την Παρασκευή την αγγελία προς ναυτιλλομένους 1411/26, με την οποία κλείνουν θαλάσσιες περιοχές νοτιοανατολικά της Κρήτης και ως τα ανοιχτά της Ανατολικής Μεσογείου, εκεί όπου θα γίνουν οι έρευνες για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI). Η δέσμευση ισχύει από τις 6 Νοεμβρίου 2026 μέχρι τις 6 Μαρτίου 2027.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι πρώτες βυθομετρικές και γεωφυσικές έρευνες τοποθετούνται χρονικά στο επόμενο διήμερο, με το γαλλικό σκάφος να κινείται αρχικά και σε περιοχές που εμπίπτουν στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Στην αγγελία ζητείται από τα διερχόμενα πλοία να κρατούν απόσταση δύο ναυτικών μιλίων από τη γραμμή των εργασιών.

Η κίνηση ήρθε αφού έκλεισε ο κύκλος των εγκρίσεων. Το υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκε η αδειοδότηση για «την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI)», ύστερα από αίτημα της γαλλικής NEXANS, που ενεργεί για λογαριασμό της εταιρείας στην οποία ανήκει το έργο.

Πριν από την υπογραφή του υπουργού Εξωτερικού, στις 6 Νοεμβρίου, είχε προηγηθεί θετική γνωμοδότηση της διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ). Με την απόφαση στα χέρια του, το πλοίο ζήτησε την έκδοση NAVTEX και την πήρε την ίδια μέρα.

Ένα έργο που «σπάει» την απομόνωση

Για την Αθήνα, το GSI δεν είναι μια ακόμη ενεργειακή υποδομή. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η Κύπρος θα πάψει να λειτουργεί ως ενεργειακά αποκομμένη νησιωτική οικονομία και θα μπει στο ευρωπαϊκό δίκτυο, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού των Βρυξελλών για διασυνδέσεις που θωρακίζουν την ενεργειακή αυτονομία της Ένωσης. Η παρουσία γαλλικών συμφερόντων και στήριξης προσθέτει πολιτικό βάρος στο εγχείρημα.

Στο Πολεμικό Ναυτικό, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, έχουν ληφθεί όλα τα προβλεπόμενα μέτρα και υπάρχει το επίπεδο ετοιμότητας που απαιτούν τέτοιες αποστολές.

Το στοίχημα με την Άγκυρα

Το ερώτημα δεν είναι πια τεχνικό, είναι διπλωματικό. Τουρκικές πηγές εμφανίζονται να ζητούν γραπτή συνεννόηση μέσω διπλωματικών διαύλων, με το επιχείρημα ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εκληφθεί ως αίτημα άδειας προς την τουρκική πλευρά. Διπλωματική πηγή κοντά στην τουρκική προεδρία ανέφερε ότι «έχουμε σχεδόν συμφωνήσει ως προς τη διατύπωση» και ότι η απάντηση θα δοθεί «αναλόγως», δηλαδή με αντί-NAVTEX. Από την ίδια πλευρά διαμηνύεται ότι χωρίς επαφή «θα ακολουθήσει και πάλι παρέμβαση» — χωρίς να διευκρινίζεται τι σημαίνει αυτό στην πράξη.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε δηλώσει ότι η χώρα του δεν αντιτίθεται στις έρευνες: «Αυτό που ζητάμε είναι, όταν ένα πλοίο διεξάγει έρευνες στη θάλασσα, να μας αποστέλλει μια γραπτή ειδοποίηση, όχι απλώς προφορική». Η ελληνική απάντηση ήταν σταθερή. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι «δεν πρόκειται να ζητηθεί άδεια, ούτε πρόκειται να ενημερώσουμε την Τουρκία», ξεκαθαρίζοντας πως «η αδειοδοτούσα χώρα είναι αποκλειστικά και μόνο η Ελλάδα». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης πρόσθεσε ότι «αίτημα για άδεια υπεβλήθη μόνο στις ελληνικές αρχές».

Στην πράξη, οι περισσότερες εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι δεν θα υπάρξει προσπάθεια παρεμπόδισης στο πεδίο και ότι η τουρκική κινητικότητα θα περιοριστεί στη συνήθη έκδοση αντί-NAVTEX. Τίποτα όμως δεν είναι εγγυημένο: το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η διαχείριση του έργου θα μείνει στα χαρτιά των αγγελιών προς ναυτιλλομένους ή θα δοκιμαστεί στα νερά νοτιοανατολικά της Κρήτης.