Ο Τραμπ βλέπει τον πόλεμο να τελειώνει και προαναγγέλλει ευρύτερη διευθέτηση για την Ουκρανία

Ο Ντόναλντ Τραμπ βγήκε μπροστά στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο και προανήγγειλε το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία μέσα από ένα κείμενο που, όπως είπε, θα πάει πολύ πιο πέρα από τα σύνορα της χώρας. Η δήλωσή του έγινε λίγα 24ωρα πριν από τις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι, όπου οι ΗΠΑ θα κάθονται στο τραπέζι ως μεσολαβητής για τη διπλωματική λύση.

Την ίδια στιγμή, μια λεπτομέρεια από το πρόγραμμά του δεν πέρασε απαρατήρητη: την Πέμπτη συναντήθηκε με τον Κιρίλ Ντμίτριεφ, τον ειδικό απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά όχι με την ουκρανική αντιπροσωπεία που βρισκόταν στο ίδιο κτίριο για συζητήσεις με τη Μελάνια Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε βέβαιος πως η σύρραξη πλησιάζει στο τέλος της.

«Όλοι θα είναι ενθουσιασμένοι»

«Θα υπάρξει συμφωνία. Θα είναι μια μεγάλη συμφωνία και θα αφορά κάτι περισσότερο από την Ουκρανία… Θα μπορούσα μάλιστα να πω ότι μπορεί να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη. Θα είναι μια μεγάλη, εξαιρετική συμφωνία και όλοι θα είναι ενθουσιασμένοι»

Το ποια ακριβώς αρχιτεκτονική κρύβεται πίσω από τη φράση «ολόκληρη η Ευρώπη» δεν έχει γίνει γνωστό. Στον Λευκό Οίκο δεν δόθηκαν λεπτομέρειες για το περιεχόμενο, ούτε για το αν η συζήτηση αγγίζει ζητήματα όπως οι κυρώσεις, οι εγγυήσεις ασφαλείας ή η αρχιτεκτονική ασφάλειας της ηπείρου. Αυτό που μένει είναι μια διατύπωση ανοιχτή σε πολλές ερμηνείες — και μια Ευρώπη που μαθαίνει εκ των υστέρων πως κάτι σχεδιάζεται στο όνομά της.

Το επόμενο ορόσημο είναι οι επαφές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με αμερικανική διαμεσολάβηση. Εκεί θα φανεί αν η ρητορική της «μεγάλης συμφωνίας» μεταφράζεται σε κάτι χειροπιαστό ή αν πρόκειται για ακόμη μια προαναγγελία χωρίς ημερομηνία και περιεχόμενο.

Η πίεση που ζητούν οι Βρυξέλλες

Στις Βρυξέλλες, η συζήτηση για το πώς πιέζεται η Μόσχα δεν σταματά. Η Κάγια Κάλας, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, έσπευσε να συνδέσει το αποτέλεσμα των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, όπου οι Δημοκρατικοί σημείωσαν ευρεία επικράτηση, με την ελπίδα ότι το νέο Κογκρέσο θα ασκήσει «μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία». Η δήλωσή της δείχνει κάτι απλό: η ΕΕ ποντάρει σε έναν σύμμαχο που θα κρατήσει σκληρή στάση, την ώρα που ο Λευκός Οίκος μιλάει για ενθουσιασμό και υπογραφές.

Οι πρωτεύουσες που στέκονται δίπλα στην Ουάσιγκτον στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ έχουν βάσιμους λόγους να ρωτούν. Μια διευθέτηση που «αφορά όλη την Ευρώπη» σημαίνει, κατά κανόνα, δεσμεύσεις για κράτη που δεν κάθονται στο τραπέζι. Ποιος συζητά τι για λογαριασμό τους; Πόσο διαφανής είναι η διαδικασία; Και, κυρίως, τι αντάλλαγμα δίνεται στη Ρωσία για να κλείσει το μέτωπο;

Ο δύσκολος χειμώνας της Ουκρανίας

Την ίδια ώρα, η πραγματικότητα στο έδαφος δεν περιμένει κανένα ανακοινωθέν. Οι ουκρανικές αρχές προχωρούν σε εκτεταμένες προγραμματισμένες διακοπές ηλεκτροδότησης σε όλη τη χώρα, καθώς το εθνικό δίκτυο έχει υποστεί μεγάλες ζημιές και ο υδράργυρος πέφτει με την έλευση του χειμώνα. Πίσω από τις ανακοινώσεις για ωράρια ρεύματος κρύβονται νοσοκομεία, σπίτια και σχολεία που λειτουργούν με το ρεύμα της στιγμής.

Είναι η ίδια χώρα για την οποία προαναγγέλλεται τώρα «εξαιρετική συμφωνία». Και αυτό είναι το στοίχημα: αν το κείμενο που θα προκύψει από τις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι κλείνει πράγματι τον πόλεμο με όρους βιώσιμους, ή αν απλώς παγώνει τη σύγκρουση μεταθέτοντας το κόστος στις πλάτες όσων μένουν χωρίς φως και θέρμανση.

Το σίγουρο είναι πως ο Τραμπ έβαλε τον πήχη ψηλά και με δημόσιο τρόπο. Μια τέτοια προαναγγελία, όταν μάλιστα ακουμπά ολόκληρη την ήπειρο, δεν κρίνεται από τις δηλώσεις αλλά από το τελικό κείμενο — και από το αν σε αυτό υπάρχει κάτι που να μπορεί να σταθεί στα επόμενα χρόνια, όχι μόνο στις επόμενες εβδομάδες.