Οι αιτήσεις συνταξιοδότησης ξεπέρασαν τις 190.000 σε δέκα μήνες, με φόβους για τα όρια ηλικίας

Με ρυθμό που θυμίζει τις μεγάλες χρονιές του 2021 και του 2022, η συνταξιοδότηση εξελίσσεται φέτος σε μαζική έξοδο: 190.214 αιτήσεις κατατέθηκαν από την 1η Ιανουαρίου έως τα τέλη Οκτωβρίου, σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε η ΕΝΥΠΕΚΚ, και ο διοικητής του e-ΕΦΚΑ Αλέξανδρος Βαρβέρης εκτιμά ότι η χρονιά θα κλείσει πάνω από τις 210.000.

Από το σύνολο, οι 183.214 υπάγονται στην ελληνική νομοθεσία και περίπου 7.000 αφορούν περιπτώσεις διεθνούς ασφάλισης. Ο πιο «φορτωμένος» μήνας ήταν ο Μάρτιος με 21.214 αιτήσεις, ενώ ο Αύγουστος έπεσε στις 14.000, για να ανέβει ξανά η ροή στις 20.100 τον Σεπτέμβριο και στις 19.500 τον Οκτώβριο. Μεσοσταθμικά, δηλαδή, σχεδόν 20.000 άνθρωποι κάθε μήνα αποφασίζουν να κατεβάσουν ρολά. Και επτά στους δέκα από αυτούς είναι γυναίκες.

Τρεις λόγοι, ένα αποτέλεσμα

Το πρώτο ρεύμα το φέρνει η δημογραφία: η γενιά των baby boomers φτάνει μαζικά στα όρια ηλικίας. Το δεύτερο είναι πιο ψυχολογικό. Το ισχύον πλαίσιο περιλαμβάνει μηχανισμό που δένει τα όρια ηλικίας με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής και επανεξετάζεται ανά διαστήματα. Καμία απόφαση για αύξηση από την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν έχει ανακοινωθεί, όμως η αβεβαιότητα αρκεί: όσοι έχουν θεμελιώσει ή είναι ένα βήμα πριν από το δικαίωμα σπεύδουν να προλάβουν. Στην ίδια εξίσωση μπαίνουν οι φόβοι για αλλαγές στον τρόπο αναγνώρισης πλασματικών ετών — χρόνος σπουδών, στρατιωτική θητεία, ανατροφή παιδιών — που για πολλούς αποτελούν τη μοναδική δίοδο για να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη.

Ο τρίτος λόγος είναι καθαρά πρακτικός. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 έπαψε να επιβάλλεται η γενική περικοπή 30% σε όσους συνταξιοδοτούνται και συνεχίζουν να δουλεύουν. Πλέον, κατά κανόνα, παίρνουν ολόκληρη τη σύνταξη και παράλληλα τον μισθό τους, αρκεί να πληρώνουν εισφορές και, όπου προβλέπεται, τον ειδικό πόρο υπέρ του Ταμείου.

Έτσι φτάνουμε στο δεύτερο μεγάλο εύρημα: περισσότεροι από 310.000 συνταξιούχοι παραμένουν στην αγορά εργασίας, με μέση ηλικία 68 με 69 χρόνια, σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ. Ο κ. Βαρβέρης μιλά για πάνω από 300.000 που έχουν αξιοποιήσει το καθεστώς. Η Ένωση όμως προσθέτει μια λιγότερο κολακευτική ανάγνωση: για πολλούς η δουλειά δεν είναι επιλογή αλλά ανάγκη συμπλήρωσης του εισοδήματος, αφού οι περικοπές της προηγούμενης δεκαετίας άφησαν τη μέση κύρια σύνταξη στα 869,78 ευρώ μεικτά τον Οκτώβριο, με βάση την επεξεργασία στοιχείων του «ΗΛΙΟΣ».

Οι ουρές μικραίνουν, το κύμα δεν σταματά

Παρά την πλημμύρα αιτήσεων, οι εκκρεμότητες υποχωρούν. Τον Ιούλιο του 2026 οι υποθέσεις που περίμεναν οριστική απόφαση πάνω από 90 ημέρες ήταν 11.755, λιγότερες από τον Μάιο (14.143) και τον Ιούνιο (12.189). Για σύγκριση, τον Ιούλιο του 2020 ξεπερνούσαν τις 144.000.

Σχεδόν επτά στις δέκα εκκρεμότητες αφορούν συντάξεις γήρατος (8.193), ακολουθούν οι αναπηρικές (1.623) και όσες σχετίζονται με θάνατο (1.464). Ανά πρώην ταμείο, το μεγαλύτερο βάρος σηκώνει το ΙΚΑ με 5.104 υποθέσεις, ενώ ακολουθούν ΟΑΕΕ (2.213), ΕΤΑΑ (1.497), ΟΓΑ (1.437) και Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (897).

Στο επτάμηνο Ιανουάριος-Ιούλιος κατατέθηκαν 129.614 αιτήσεις, η υψηλότερη επίδοση αντίστοιχης περιόδου μετά το 2019, και εκδόθηκαν 139.066 αποφάσεις απονομής. Το πλεόνασμα των 9.452 απονομών εξηγεί γιατί οι ουρές μικραίνουν ακόμη και με ρεκόρ εισροής. Περίπου μία στις πέντε νέες αιτήσεις, πάντως, δεν αφορά νέο συνταξιούχο αλλά μεταβίβαση σύνταξης λόγω θανάτου.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι απλό και βαραίνει χιλιάδες νοικοκυριά: θα αγγίξει τελικά η κυβέρνηση τα όρια ηλικίας ενόψει του 2027 και με ποιο πολιτικό κόστος; Όσο η απάντηση αργεί, οι ασφαλισμένοι θα συνεχίζουν να σχηματίζουν ουρά στα γκισέ του e-ΕΦΚΑ, προσπαθώντας να προλάβουν ένα μέλλον που κανείς δεν τους έχει περιγράψει με σαφήνεια.