Η Ρωσία έχει επιδημία HIV σε 27 περιφέρειες και ρεκόρ 15ετίας στις ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις

Επιδημία HIV, με την έννοια που χρησιμοποιεί η επιδημιολογία, διαπιστώνουν οι επιστήμονες του Κεντρικού Ερευνητικού Ινστιτούτου Επιδημιολογίας της Ρωσίας σε 27 περιφέρειες της χώρας. Ο ιός δεν περιορίζεται πλέον σε «ομάδες κινδύνου»· κυκλοφορεί πια στον γενικό πληθυσμό. Το κριτήριο είναι συγκεκριμένο και μετράται με τον πιο ευαίσθητο δείκτη που διαθέτουν οι υγειονομικές αρχές: σε αυτές τις περιοχές πάνω από το 1% των εγκύων γυναικών διαγιγνώσκεται με HIV.

Η πιο βαριά εικόνα εντοπίζεται στις περιφέρειες Κεμέροβο, Ιρκούτσκ και Σβερντλόφσκ. Πρόκειται για βιομηχανικές περιοχές με μεγάλα αστικά κέντρα, όπου η διασπορά του ιού έχει ξεφύγει από τα στενά όρια συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων.

Λιγότερες νέες μολύνσεις, περισσότεροι φορείς

Τα νούμερα κρύβουν μια παγίδα. Κατά το προηγούμενο έτος οι νέες διαγνώσεις HIV στη Ρωσία έφτασαν περίπου τις 45.000, αριθμός μειωμένος κατά 13,4% σε σύγκριση με το 2024. Την ίδια περίοδο, όμως, οι λοιμώξεις που αποδίδονται σε ιατρικές μονάδες – HIV και ηπατίτιδες μαζί – έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 15 ετών.

Οι εστίες μέσα σε νοσοκομεία και κέντρα αιμοκάθαρσης είναι το πιο ανησυχητικό κομμάτι της υπόθεσης. Το 2025 καταγράφηκαν οκτώ εστίες σε θεραπευτικά και προληπτικά ιδρύματα, με 104 ασθενείς να μολύνονται. Για το 2026 βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες για 11 εστίες σε δέκα περιφέρειες, όπου υπάρχει υποψία μετάδοσης HIV και μορφών ηπατίτιδας. Στη Μόσχα διερευνάται εστία με 22 κρούσματα ιογενούς ηπατίτιδας C.

Η μεγαλύτερη επιβεβαιωμένη εστία των δύο τελευταίων ετών αφορά την Καμπαρντίνο-Μπαλκαρία: 82 άνθρωποι μολύνθηκαν σε ιατρικό κέντρο, εκ των οποίων οι 76 με ηπατίτιδα C και έξι με μικτές λοιμώξεις. Σε ογκολογικά νοσοκομεία της Καμτσάτκα και της Μπουριάτιας προσβλήθηκαν από ηπατίτιδα 147 και 42 ασθενείς αντίστοιχα, ενώ σε κέντρα αιμοκάθαρσης στη Σαμάρα και το Κούρσκ εντοπίστηκαν τρεις ακόμη εστίες με 26 ανθρώπους να έχουν πληγεί.

Οι ειδικοί αποδίδουν τις μολύνσεις σε παραβιάσεις των υγειονομικών και επιδημιολογικών κανόνων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη χρήση του ίδιου ατομικού καθετήρα ή γλυκόμετρου σε πολλούς ασθενείς. Πηγή της λοίμωξης είναι συνήθως άνθρωποι που νοσηλεύονται χωρίς να γνωρίζουν ότι έχουν προσβληθεί.

«Η μολυσματική διεργασία στη χώρα εξελίσσεται λανθάνουσα, κρυφή»

Έτσι περιγράφει την κατάσταση ο διεθνής σύμβουλος για τον HIV Αλεξέι Βέρτερ, σχολιάζοντας το κύμα ασθενών με αδιάγνωστες λοιμώξεις που καταφθάνουν στα νοσοκομεία. Πάρα πολλοί, λέει, δεν ξέρουν καν ότι έχουν μολυνθεί.

Το παράδοξο των αριθμών

Παρά τη βελτίωση των δεικτών νοσηρότητας και θνησιμότητας την τελευταία τριετία, ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που ζουν με HIV αυξάνεται διαρκώς. Σύμφωνα με τα στοιχεία, σε κάθε έναν θάνατο αντιστοιχούν περίπου 1,5 νέα κρούσματα, όπως εξηγεί η Ναταλία Λάντναγια. Οι θάνατοι ανθρώπων με HIV στη Ρωσία κινούνται χρόνια τώρα στις 30.000 με 34.000 κάθε χρόνο.

Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Επιδημιολογίας της Ροσποτρεμπνατζόρ, ακαδημαϊκός Βασίλι Ακίμκιν, τοποθετεί τη χώρα στην κορυφή της ευρωπαϊκής περιοχής:

«Τα υψηλότερα ποσοστά νοσηρότητας από HIV ανά 100.000 κατοίκους στην ευρωπαϊκή περιοχή καταγράφονται στη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Βόρεια Μακεδονία».

Σύμφωνα με όσα μεταδίδονται, ο συνολικός αριθμός των φορέων στη Ρωσία ξεπερνά πλέον το 1.232.000. Για πρώτη φορά μετά από έξι χρόνια, μάλιστα, οι αρχές εντόπισαν δύο περιπτώσεις μετάδοσης HIV μέσω μετάγγισης παραγώγων αίματος – ένα στοιχείο που δείχνει ότι ο έλεγχος δεν καλύπτει όλες τις κατηγορίες ασθενών με την ίδια επάρκεια.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι ουσιαστικό: πώς φτάσαμε σε ρεκόρ 15ετίας μολύνσεων μέσα σε νοσοκομεία, όταν οι έλεγχοι υποτίθεται ότι λειτουργούν; Οι «συστημικές και κατάφωρες παραβιάσεις» που περιγράφουν οι επιστήμονες δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά, αλλά μοτίβο. Και όσο η μόλυνση παραμένει κρυφή, τόσο περισσότεροι άνθρωποι θα μαθαίνουν τη διάγνωσή τους πολύ αργά.