Γκάντι Άιζενκοτ: Πήρε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, με το βλέμμα στραμμένο στον Νετανιάχου

Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ κάλεσε τον Γκάντι Άιζενκοτ στο προεδρικό μέγαρο για την Κυριακή στις 17:00, όπου θα του δώσει και επίσημα την εντολή σχηματισμού της επόμενης κυβέρνησης. Ο 66χρονος πρώην αρχηγός του γενικού επιτελείου έχει μπροστά του 28 ημέρες — με πιθανή παράταση δύο εβδομάδων — για να βρει τις 61 έδρες που χρειάζεται στην Κνεσέτ. Αν τα καταφέρει, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της χώρας, θα βρεθεί εκτός εξουσίας.

Η απόφαση του Χέρτσογκ ήρθε το βράδυ του Σαββάτου, ύστερα από πολύωρες διαβουλεύσεις με εκπροσώπους όλων των κομμάτων, και αποτελεί την πιο σοβαρή ήττα για τον Νετανιάχου μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, στις οποίες κανείς δεν εξασφάλισε αυτοδυναμία.

Ένα κοινοβούλιο χωρισμένο στα δύο

Ο συνασπισμός του απερχόμενου πρωθυπουργού, με τους θρησκευτικούς και εθνικιστικούς εταίρους του, παραμένει το μεγαλύτερο μπλοκ στη Βουλή με 53 έδρες, αλλά έχασε την πλειοψηφία. Το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης υπό τον Άιζενκοτ συγκεντρώνει 48 έδρες χωρίς τα αραβικά κόμματα — με αυτά φτάνει τις 67 από τις 120. Οι δύο λίστες με αραβική πλειοψηφία, το «Joint List» και το «Ra'am», στηρίζουν πλέον ανοιχτά τον Άιζενκοτ και μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο, αφού σημείωσαν άνοδο σε σχέση με προηγούμενες αναμετρήσεις.

Το πρόβλημα είναι ότι δύο τουλάχιστον σύμμαχοι του Άιζενκοτ είχαν αποκλείσει προεκλογικά κάθε συνεργασία με τις αραβικές παρατάξεις. Ακόμη και με τη στήριξη του «Joint List», ο επικεφαλής του «Γιασάρ» πιθανότατα θα χρειαστεί και το «Ra'am» για να φτάσει στον μαγικό αριθμό. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι το μπλοκ του θα δεχτεί αυτή τη στήριξη.

Ο πόλεμος των δηλώσεων

Το βράδυ του Σαββάτου ο Νετανιάχου απηύθυνε βιντεοσκοπημένο διάγγελμα ζητώντας κυβέρνηση εθνικής ενότητας και προειδοποιώντας ότι μια κυβέρνηση που θα στηρίζεται στα αραβικά κόμματα θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας.

«Αυτή είναι η στιγμή για ενότητα. Αυτή είναι η βούληση του λαού, αυτή είναι η ανάγκη της ώρας. Μια κυβέρνηση που στηρίζεται σε υποστηρικτές της τρομοκρατίας δεν θα πολεμήσει την τρομοκρατία»

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έφτασε να πει ότι το κράτος «δεν θα επιβιώσει» αν η αντιπολίτευση κυβερνήσει με τη στήριξη των «ισλαμιστών», και ότι ένα τέτοιο σχήμα θα το κατέστρεφε εκ των έσω. Κατηγόρησε μάλιστα τους αντιπάλους του ότι ετοιμάζουν κυβέρνηση με κόμματα που, όπως υποστήριξε, στηρίζουν τη Χαμάς.

Το «Γιασάρ» απάντησε με ασυνήθιστα σκληρή γλώσσα, κάνοντας λόγο για υποκρισία. Το κόμμα κάλεσε το «Λικούντ» και τους συμμάχους του να προσέλθουν σε συμμαχία υπό τον Άιζενκοτ, αρκεί να κόψουν τους δεσμούς τους με τους «εξτρεμιστές» και να δεχτούν τέσσερις βασικές αρχές: την αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης και τη δέσμευση για εξουδετέρωση της στρατιωτικής και κυβερνητικής της ισχύος, την παραδοχή ότι το Ισραήλ είναι εβραϊκό και δημοκρατικό κράτος, την υιοθέτηση των αρχών της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας και καθολική στρατιωτική θητεία.

«Ο άνθρωπος που διχάζει, διαλύει και σπέρνει τη διχόνοια στην ισραηλινή κοινωνία μιλάει για ‘ενότητα’ μόνο τώρα που συνειδητοποιεί ότι οι μέρες του στην εξουσία είναι μετρημένες»

Σημειώνεται ότι η πρόσκληση του «Γιασάρ» δεν αφορά τον ίδιο τον Νετανιάχου.

Ποιος είναι ο Άιζενκοτ

Ο 66χρονος πολιτικός διετέλεσε αρχηγός του γενικού επιτελείου από το 2015 έως το 2019 και παρουσιάζεται ως ο άνθρωπος που θέλει να ενώσει μια κοινωνία βαθιά διχασμένη μετά χρόνια διακυβέρνησης Νετανιάχου. Έχει δεσμευτεί να πατάξει τη βία εποίκων στη Δυτική Όχθη, χαρακτηρίζοντας πρόσφατα περιστατικά «εβραϊκή τρομοκρατία» που ανέχεται η κυβέρνηση. Δεν είναι όμως περιστέρι: αντιτίθεται στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους και υπόσχεται να τερματίσει την κυριαρχία της Χαμάς στη Γάζα. Ως στρατιωτικός διοικητής στον πόλεμο του 2006 με τη Χεζμπολάχ είχε διατυπώσει το λεγόμενο «δόγμα Νταχίγια», που προβλέπει μαζική χρήση βίας σε υποδομές περιοχών υπό τον έλεγχο της οργάνωσης.

Έξω από το προεδρικό μέγαρο, η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρθηκε στους δρόμους. Στην πλατεία Χαμπίμα του Τελ Αβίβ διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν παρά τη βροχή, ζητώντας «κυβέρνηση με αραβικά κόμματα που θα ανατρέψει τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου». Πανό στα αραβικά έγραφαν «Με 67 έδρες ξεκινά νέα πορεία», ενώ τα συνθήματα μιλούσαν για Εβραίους και Άραβες που αρνούνται να είναι εχθροί.

Το ερώτημα που κρέμεται πάνω από όλα είναι ένα: θα τολμήσει το αντι-Νετανιάχου στρατόπεδο να βασιστεί στις αραβικές έδρες, που του δίνουν την πλειοψηφία αλλά και ένα πολιτικό κόστος που μέχρι τώρα απέφευγε; Αν ο Άιζενκοτ αποτύχει, η εντολή περνά σε άλλον βουλευτή και το αδιέξοδο ανοίγει ξανά τον δρόμο για νέες εκλογές.