Η εισαγγελία του Παρισιού ερευνά απειλές βόμβας σε πτήσεις και πιθανούς δεσμούς με ξένα κράτη

Τέσσερις συναγερμοί για βόμβα μέσα σε μία μέρα. Τρία αεροσκάφη να προσγειώνονται στο Ορλί και ένα στο Μπορντό, ομάδες εξουδετέρωσης εκρηκτικών να επιθεωρούν από την αρχή τις καμπίνες. Και στο τέλος, κανένα εκρηκτικό. Αυτή ήταν η εικόνα της Παρασκευής στη Γαλλία — και η αφορμή για μια έρευνα που ανοίγει τώρα το πιο ευαίσθητο κεφάλαιο της υπόθεσης: ποιος στέλνει τα email και για λογαριασμό ποιου.

Το Σάββατο η εισαγγελία του Παρισιού ανακοίνωσε ότι ξεκινά έρευνα για τις ψευδείς απειλές που δέχθηκαν αεροσκάφη ενώ πετούσαν πάνω από γαλλικό έδαφος. Αντικείμενο δεν είναι μόνο ο εντοπισμός των αποστολέων, αλλά και το αν αυτοί συνδέονται με ξένα κράτη. Όπως τόνισε η εισαγγελία, οι έρευνες γίνονται για να διαπιστωθεί «εάν ενδέχεται να έχουν οποιαδήποτε σχέση με ξένες δυνάμεις».

Η υπόθεση δεν αφορά μία μεμονωμένη πτήση. Από τις αρχές της εβδομάδας δεκάδες εμπορικές πτήσεις σε όλη την Ευρώπη δέχθηκαν απειλές. Αεροπλάνα άλλαξαν πορεία, απογειώθηκαν μαχητικά για να τα συνοδεύσουν, επιβάτες αποβιβάστηκαν και αεροσκάφη ερευνήθηκε εξονυχιστικά. Την Πέμπτη ένα αεροπλάνο της Aer Lingus εξετράπη στο Εβρέ. Σε καμία περίπτωση δεν βρέθηκε εκρηκτικός μηχανισμός.

Το γραφείο του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί, αρμόδιου για την εναέρια ασφάλεια και την άμυνα, έσπευσε να διευκρινίσει ότι «διεξάγεται έρευνα για να προσδιοριστεί η προέλευση αυτών των απειλών, οι οποίες επηρεάζουν όλη την Ευρώπη». Το μήνυμα είναι σαφές: δεν πρόκειται για εγχώριο πρόβλημα ασφαλείας, αλλά για κάτι που χτυπά συνολικά τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο.

Δύο ίχνη, καμία απάντηση ακόμη

Η ιρλανδική κυβέρνηση μίλησε για «πιθανώς» συντονισμένη εκστρατεία με στόχο την πρόκληση αναστάτωσης, συνδέοντας τις απειλές που έφτασαν σε μέσα ενημέρωσης της χώρας με όσες δέχθηκαν αεροπορικές εταιρείες. Ανάλογα μηνύματα έλαβαν μέσα ενημέρωσης στη Βρετανία και τη Γαλλία.

Ένα από τα ίχνη οδηγεί στη Ρωσία. Μέρος των email έφερε την υπογραφή «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους», ονόματος που παραπέμπει σε αντιφεμινιστική οργάνωση. Αναλήψεις ευθύνης με την ίδια υπογραφή είχαν σταλεί την Πέμπτη και για τις απειλές στα αεροδρόμια της Ρώμης και της Σόφιας. Ο ιδρυτής της οργάνωσης, Βλάντισλαντ Ποζντνιακόφ, αρνήθηκε κάθε εμπλοκή, υποστηρίζοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το «κίνημα δεν υπάρχει από το 2021».

Κανείς δεν έχει ταυτοποιηθεί μέχρι στιγμής και κανένα στοιχείο δεν έχει διαρρεύσει δημόσια για το ποιος κρύβεται πίσω από τις διευθύνσεις αποστολής. Η γαλλική έρευνα καλείται τώρα να απαντήσει σε δύο ερωτήματα ταυτόχρονα: ποιοι έγραψαν τα μηνύματα και αν το έκαναν μόνοι τους.

Το πραγματικό ζητούμενο

Εδώ και μήνες Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν για κύμα επιχειρήσεων αποσταθεροποίησης — παραπληροφόρηση, δολιοφθορές, κυβερνοεπιθέσεις — που διεξάγονται προς όφελος της Ρωσίας ή του Ιράν. Οι υπηρεσίες πληροφοριών περίμεναν εβδομάδες τώρα κλιμάκωση τέτοιων ενεργειών, με φόντο την ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία.

Το κόστος δεν μετριέται μόνο σε καθυστερήσεις. Κάθε ψευδής συναγερμός κινητοποιεί δεκάδες ανθρώπους, κλείνει διαδρόμους, αναγκάζει επιβάτες να περιμένουν ώρες και ρίχνει το βάρος της αμφιβολίας σε ένα σύστημα ασφαλείας που δουλεύει στο όριο. Κι όσο κανείς δεν συλλαμβάνεται, τόσο πιο φθηνή γίνεται η επανάληψη.

Τα ερωτήματα που μένουν ανοιχτά είναι συγκεκριμένα. Πόσα από τα email στάλθηκαν από το ίδιο δίκτυο; Πόσο εύκολο είναι να φαίνεται μια απειλή πειστική χωρίς να υπάρχει βόμβα; Και, κυρίως, τι απάντηση δίνει η Ευρώπη όταν η πίεση δεν ασκείται με όπλα αλλά με μηνύματα που στοιχίζουν ελάχιστα και αναστατώνουν ολόκληρα αεροδρόμια; Η έρευνα του Παρισιού είναι το πρώτο επίσημο βήμα. Η απάντηση, όμως, δεν θα κριθεί στα χαρτιά.