Τραμπ: Τηλεφώνησε στον εμίρη του Κατάρ – Ιράν: πρόταση μέσω Ντόχας με επτά όρους

Ο Τραμπ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον εμίρη του Κατάρ, Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, την ώρα που το Ιράν έχει στείλει μέσω της Ντόχας πρόταση στην Ουάσιγκτον για το πυρηνικό του πρόγραμμα και η αμερικανική πλευρά τη μελετά. Η ανακοίνωση του Κατάρ ήρθε την Παρασκευή και δείχνει ότι το εμιράτο έχει περάσει πια στο τραπέζι των δύσκολων συνομιλιών, με φόντο μια περιφερειακή κρίση που δεν έχει κλείσει.

Σύμφωνα με ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, η πρόταση βρίσκεται στα χέρια της Ουάσιγκτον, όμως οι συζητήσεις δεν ξεκινούν αν πρώτα δεν ικανοποιηθούν επτά αιτήματα της Τεχεράνης. Στη λίστα, όπως έγινε γνωστή, περιλαμβάνονται η άρση των κυρώσεων, η πρόσβαση σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και πολεμικές αποζημιώσεις. Από την άλλη, η Ουάσιγton επιμένει ότι το πυρηνικό ζήτημα πρέπει να βρίσκεται στις αρχικές συνομιλίες, όχι στο τέλος τους.

Δύο ημερολόγια που δεν συμπίπτουν. Η Τεχεράνη θέλει πρώτα να δει κυρώσεις να πέφτουν και χρήματα να ξεπαγώνουν· οι Αμερικανοί θέλουν πρώτα εγγυήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα. Είναι το γνωστό αδιέξοδο της σειράς — και γι' αυτό η επαφή Τραμπ – εμίρη αποκτά βάρος: κάποιος πρέπει να κρατήσει τις δύο πλευρές στο ίδιο τραπέζι.

Τι ζητά η Τεχεράνη και τι μένει κρυφό

Η ανακοίνωση της Ντόχας δεν μιλά μόνο για πυρηνικά: κάνει λόγο για τις προσπάθειες διαμεσολάβησης του εμιράτου προς μια συνολική συμφωνία που θα τερματίσει την περιφερειακή κρίση. Δηλαδή το πλαίσιο είναι πολύ ευρύτερο από ένα τεχνικό κείμενο για εμπλουτισμό ουρανίου, και εκεί κρύβονται οι μεγαλύτερες δυσκολίες.

Τρία από τα επτά ιρανικά αιτήματα έχουν γίνει γνωστά. Τα υπόλοιπα τέσσερα παραμένουν στο σκοτάδι, όπως και το ακριβές περιεχόμενο της πρότασης που ταξίδεψε στην Ουάσιγκτον. Το κενό αυτό δεν είναι λεπτομέρεια: από αυτά τα σημεία κρίνεται αν πρόκειται για πραγματική διαπραγμάτευση ή για κίνηση τακτικής, ώστε η Τεχεράνη να κερδίσει χρόνο και να εμφανιστεί ως η πλευρά που ζητά ειρήνη.

Το στοίχημα των Στενών του Ορμούζ

Στο τραπέζι, σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκεται και η αποκλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ. Εκεί τα πράγματα ξεφεύγουν από τη σφαίρα της διπλωματίας: ό,τι συμβαίνει σε αυτό το πέρασμα αγγίζει απευθείας την παγκόσμια αγορά ενέργειας και, κατ' επέκταση, το κόστος για τα νοικοκυριά πολύ μακριά από τον Κόλπο. Μια συμφωνία που θα ηρεμούσε την περιοχή θα είχε αντίκτυπο και στην τσέπη του μέσου καταναλωτή.

Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι απλό και καυτό: πόσο σοβαρή είναι η ιρανική πρόταση και πόσο έτοιμη είναι η Ουάσιγκτον να δώσει κάτι χειροπιαστό για να προχωρήσει; Όσο η απάντηση δεν έρχεται, η Ντόχα θα συνεχίσει να κρατά τον ρόλο του τηλεφωνικού κέντρου ανάμεσα σε δύο πλευρές που δυσκολεύονται να εμπιστευτούν η μία την άλλη. Και η περιοχή θα περιμένει, με τις μνήμες από κάθε προηγούμενη κατάρρευση συνομιλιών να είναι ακόμα νωπές.