Το Ιράν δείχνει υπόγειες βάσεις πυραύλων μετά τα αμερικανικά πλήγματα στο Κεσμ

Δύο λεπτά βίντεο, σήραγγες μέσα στα βουνά και πύραυλοι παραταγμένοι στο ημίφως. Η Τεχεράνη έδωσε στη δημοσιότητα την Τρίτη εικόνες από υπόγειες βάσεις του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, μία μόλις ημέρα αφού αμερικανικά μαχητικά έπληξαν στόχους στο νησί Κεσμ, στην είσοδο των Στενών του Ορμούζ. Στο τελευταίο πλάνο, ένας ένστολος ξεδιπλώνει χάρτη του περάσματος από το οποίο διακινείται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου. Το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον δεν χρειάζεται μετάφραση.

Οι εγκαταστάσεις παρουσιάζονται ως ο κορμός της ιρανικής άμυνας: οπλισμός θαμμένος βαθιά, ώστε να επιβιώσει ακόμη και ύστερα από χτύπημα. Στα πλάνα διακρίνονται φορτηγά και οχήματα που μεταφέρουν εκτοξευτές ή ειδικά δοχεία πυραύλων, ενώ εμφανίζεται ο Αμπντολάχ Χατζί Σαντεγκί, εκπρόσωπος του ανώτατου ηγέτη στους Φρουρούς, να επιθεωρεί τις σήραγγες περιστοιχισμένος από στρατιωτικούς και κληρικούς. Σε άλλο σημείο, μια ομάδα ανδρών προσεύχεται μέσα στο τούνελ, ενώ ακολουθούν εικόνες εκτόξευσης, χωρίς να μπορεί να επιβεβαιωθεί πότε τραβήχτηκαν. Το υλικό κυκλοφόρησε από ιρανικά μέσα που επικαλούνται το πρακτορείο Fars, το οποίο θεωρείται προσκείμενο στους Φρουρούς. Η θέση των βάσεων, ο χρόνος καταγραφής και η επιχειρησιακή κατάσταση των όπλων παραμένουν αδιευκρίνιστα.

Πέντε εκρήξεις, μια κατάρριψη κι ένα «Όχι»

Τα πλήγματα στο Κεσμ έγιναν τη Δευτέρα. Αμερικανοί αξιωματούχοι τα περιγράφουν ως αμυντική ενέργεια, απάντηση σε ιρανικά πυρά εναντίον αμερικανικού αεροσκάφους· κατά τις ίδιες πληροφορίες, μαχητικό κατέστρεψε εκτοξευτή αντιαεροπορικού πυραύλου των Φρουρών. Η Τεχεράνη έκανε λόγο για πέντε εκρήξεις στο νησί, ενώ οι Φρουροί υποστήριξαν ότι κατέρριψαν αμερικανικό drone MQ-9 ανατολικά των Στενών. Η Ουάσινγκτον δεν έχει επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό. Παράλληλα, το ναυτικό των Φρουρών ανακοίνωσε ότι τρία δεξαμενόπλοια εξερράγησαν πέφτοντας σε θαλάσσιες νάρκες, ισχυριζόμενο ότι τα πλοία είχαν απενεργοποιήσει τα συστήματα πλοήγησης και αναγνώρισης. Μέχρι στιγμής καμία ναυτιλιακή αρχή ή κυβέρνηση δεν το έχει επιβεβαιώσει.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, απάντησε «Όχι» όταν ρωτήθηκε αν σκέφτεται νέο γύρο πληγμάτων μετά τις ενδιάμεσες εκλογές. Σύμφωνα με πληροφορίες, ωστόσο, σχέδιο για χτύπημα υπάρχει στο τραπέζι και δεν αποκλείεται να ενεργοποιηθεί ακόμη και την Τετάρτη, αμέσως μετά την κάλπη. Μέσα στην κυβέρνηση η συζήτηση είναι ανοιχτή: ανώτερα στελέχη εισηγούνται να προτιμηθεί ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ και η οικονομική ασφυξία, με το επιχείρημα ότι έτσι θα πέσει το καθεστώς· άλλοι επιμένουν πως μόνο μια στρατιωτική κίνηση μπορεί να το αποδυναμώσει.

«Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Αμερικής»

Η φράση ανήκει στον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος μίλησε για «σταθερή» απάντηση της χώρας του στην Ουάσινγκτον. Αξιωματούχος στην Τεχεράνη φέρεται να δηλώνει ότι οι διαπραγματεύσεις απέχουν πολύ από οποιαδήποτε λύση, καθώς το Ιράν αρνείται να δεχθεί τις «υπερβολικές απαιτήσεις» των ΗΠΑ.

Οι αγορές τιμολογούν το χειρότερο σενάριο

Οι ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής φυσικού αερίου εκτοξεύτηκαν την Τρίτη, σβήνοντας το μεγαλύτερο μέρος της βουτιάς της προηγούμενης συνεδρίασης. Το ολλανδικό συμβόλαιο TTF πρώτου μήνα ενισχύθηκε 4% στα 98,60 ευρώ ανά μεγαβατώρα και το βρετανικό NBP 4,5% στα 245,60 πένες ανά θερμική μονάδα. Το Brent κινήθηκε ανοδικά 1,76% στα 106,61 δολάρια το βαρέλι και το WTI 1,66% στα 98,06. Η αιτία είναι διπλή: τα πλήγματα στο Κεσμ και η κατάρρευση της διπλωματικής προοπτικής που είχε καλλιεργήσει η προοπτική συνομιλιών ανάμεσα στο Ιράν και το Κατάρ.

Η Goldman Sachs αναθεώρησε προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της, ανεβάζοντας τη βάση για το πρώτο τρίμηνο του 2027 στα 74 ευρώ ανά μεγαβατώρα από 44 και τον μέσο όρο του έτους στα 51 από 32, επικαλούμενη «υποκειμενική πιθανότητα 45%» για σενάριο περιορισμένης προσφοράς LNG από τη Μέση Ανατολή. Στην ακραία εκδοχή, με τις εξαγωγές του Κόλπου στο 25%-30% του κανονικού και βαρύ χειμώνα στη βορειοδυτική Ευρώπη, το TTF θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν τα 150 ευρώ. Οι αγορές τιμολογούν ήδη αυτό το σενάριο με πιθανότητα 47%. Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές αποθήκες είναι γεμάτες μόλις κατά 74%, κάτω από τα κανονικά επίπεδα, και οι εκτροπές δεξαμενόπλοιων γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας έχουν ήδη μειώσει τις παραδόσεις LNG.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο προετοιμάζονται για νέο κύκλο αμερικανικών επιθέσεων και ιρανικών αντιποίνων. Το βίντεο με τις σήραγγες δεν είναι, άλλωστε, καινούργια τακτική: και τον Ιανουάριο του 2025 η κρατική τηλεόραση είχε δείξει τον τότε επικεφαλής των Φρουρών Χοσεΐν Σαλαμί σε υπόγεια ναυτική βάση, ενώ τον Φεβρουάριο της ίδιας χρονιάς ο διοικητής του ναυτικού τους Αλιρεζά Τανγκσίρι είχε μιλήσει για πύραυλο cruise βεληνεκούς άνω των 1.000 χιλιομέτρων — ισχυρισμός που επίσης δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ ανεξάρτητα.