Φόδελε: Αναπληρώτρια δασκάλα «λύγισε» μπροστά στην κάμερα – «Με 850 ευρώ, πώς να ζήσεις;»

Στο Φόδελε, λίγο έξω από το Ηράκλειο, μια νεαρή δασκάλα από την Αθήνα κάθισε μπροστά στην κάμερα και δεν άντεξε. Η Αγγελική, αναπληρώτρια εκπαιδευτικός, μίλησε για τα παιδιά της τάξης της και για το τίμημα που πληρώνει γι' αυτό: να ζει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τους δικούς της ανθρώπους, με έναν μισθό που τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.

«Με 850 ευρώ πώς να ζήσεις;»

Η ερώτηση δεν είναι ρητορική. Από τα περίπου 850 ευρώ του μηνιαίου εισοδήματος πρέπει να βγουν το ενοίκιο, το ρεύμα, το νερό, το φαγητό, τα καύσιμα και τα ταξίδια για να δει κανείς την οικογένειά του. Οι περισσότεροι αναπληρωτές βρίσκουν δεύτερη δουλειά για να τα βγάλουν πέρα — σερβίρισμα, εποχικές δουλειές, ό,τι βρεθεί.

Σπίτι με όρους που δεν διάλεξαν

Το στεγαστικό είναι το δεύτερο χτύπημα, και εκεί τα πράγματα γίνονται άγρια. Η Ελένη Κόκκωνη, αναπληρώτρια από την Τρίπολη, περιέγραψε τι συναντούν συνάδελφοί της όταν ψάχνουν στέγη: ενοίκια δυσανάλογα με τον μισθό και ιδιοκτήτες που επιβάλλουν δικούς τους κανόνες. Πλαφόν στην κατανάλωση νερού. Απαγόρευση να φιλοξενήσουν φίλους στο σπίτι που νοικιάζουν. Και, πριν καλά καλά κλείσει η χρονιά, απαίτηση να αδειάσουν το διαμέρισμα, γιατί έρχεται τουριστική σεζόν και το ακίνητο θα διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση.

Πάνω σε αυτό κάθεται και η μόνιμη αβεβαιότητα. Ο αναπληρωτής δεν ξέρει ούτε πού θα δουλέψει τον επόμενο Σεπτέμβρη. Κάθε τοποθέτηση σημαίνει νέο τόπο, νέο σπίτι, νέα αρχή στην καθημερινότητά του — και νέα έξοδα, χωρίς κανένα περιθώριο για λάθος υπολογισμό. Όπως ειπώθηκε στην τηλεοπτική συζήτηση, πολλά νεαρά ζευγάρια αναβάλλουν την απόκτηση παιδιού, περιμένοντας τον μόνιμο διορισμό που θα τους επιτρέψει επιτέλους να σχεδιάσουν τη ζωή τους.

Το κόστος δεν το πληρώνουν μόνο εκείνοι

Τα κενά στα σχολεία της περιφέρειας καλύπτονται, ναι. Αλλά με ποιο τίμημα; Με ανθρώπους που φτάνουν σε ένα μέρος ξένοι, χωρίς δίκτυο, χωρίς σπίτι, με έναν μισθό που δεν αντέχει τις τιμές των ενοικίων, και που καλούνται την επόμενη μέρα να σταθούν όρθιοι μπροστά σε μια τάξη γεμάτη παιδιά. Η συγκίνηση της Αγγελικής δεν είναι σκηνικό· είναι η καθημερινότητα χιλιάδων εκπαιδευτικών.

Και εδώ μπαίνουν τα ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθεί. Γιατί ο μισθός ενός αναπληρωτή που μετακινείται υποχρεωτικά σε άλλη περιφέρεια μένει στα 850 ευρώ, χωρίς επίδομα στέγης; Ποιος ελέγχει τους όρους που επιβάλλουν ορισμένοι ιδιοκτήτες — το πλαφόν στο νερό, την απαγόρευση φιλοξενίας, τη έξωση στην αρχή της σεζόν; Και πόσο κοστίζει τελικά στο κράτος αυτός ο κύκλος συνεχών μετακινήσεων, σε σχέση με ένα στοιχειώδες στεγαστικό στήριγμα; Γιατί το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους δασκάλους· αφορά τις τάξεις στις οποίες θα κάθονται τα παιδιά μας.

Το ερώτημα της Αγγελικής έμεινε να αιωρείται. Δεν ζητούσε κάτι εξωτικό — να μπορεί να ζήσει από τη δουλειά της στον τόπο που τη στέλνει το κράτος, δίπλα ή έστω κοντά στους ανθρώπους της.