Ο Φιντάν κήρυξε λήξαν το ζήτημα των NAVTEX· η Αθήνα απάντησε ότι αρμόδια είναι η Ελλάδα

Με μια φράση τριών λέξεων και μηδέν λεπτομέρειες ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έκλεισε —όπως ο ίδιος υποστηρίζει— την κόντρα των NAVTEX για το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. «Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά», απάντησε ερωτηθείς σχετικά, χωρίς να εξηγήσει τι ακριβώς συμφωνήθηκε, ποιος υποχώρησε ή αν η Άγκυρα απέσυρε την «αντί-NAVTEX» που είχε εκδώσει.

Η Αθήνα δεν άφησε την ευκαιρία να περάσει. Διπλωματικές πηγές έσπευσαν να ξεκαθαρίσουν ποιος έχει την αρμοδιότητα στο έργο, απαντώντας εμμέσως και στη δήλωση Φιντάν:

«Η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά. Η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει».

Η φράση «εσωτερική διαχείριση» είναι το κλειδί. Σύμφωνα με την ίδια λογική, το τι λέει, τι αποσύρει ή τι διορθώνει η τουρκική πλευρά στο εσωτερικό της δεν αλλάζει το γεγονός ότι η άδεια για την πόντιση του καλωδίου δίνεται από την Ελλάδα και την Κύπρο — τις δύο χώρες που αφορά η διασύνδεση. Τουρκικές διπλωματικές πηγές, πάντως, άφησαν να εννοηθεί ότι το πρόβλημα που είχε προκύψει με τις NAVTEX του καλωδίου έχει επιλυθεί.

Το σκάφος που άναψε τη σπίθα

Πίσω από την ανταλλαγή δηλώσεων κρύβεται ένα επεισόδιο που είχε ανεβάσει απότομα τους τόνους στο Αιγαίο: η παρουσία του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo» στην περιοχή των εργασιών, που προκάλεσε κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας. Η Τουρκία είχε απαντήσει στην ελληνική NAVTEX με δική της «αντί-NAVTEX», κίνηση που στην πράξη αμφισβητούσε το δικαίωμα της Ελλάδας να δεσμεύει θαλάσσια περιοχή για τις έρευνες ενός έργου που χρηματοδοτείται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ακριβώς αυτό το σημείο έφερε στο προσκήνιο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος υποστήριξε ότι η ίδια η ύπαρξη της «αντί-NAVTEX» διαλύει το αφήγημα περί κυβερνητικών εκπτώσεων: «Αφού εκδόθηκε η NAVTEX, από την πλευρά της Τουρκίας εκδόθηκε “αντί-NAVTEX”. Και μόνο η έκδοση της “αντί-NAVTEX” οδηγεί στην πράξη στην κατάρριψη των επιχειρημάτων εκείνων που έλεγαν ότι η κυβέρνηση κάνει εκπτώσεις και καθιστά την Τουρκία ρυθμιστή», σημείωσε, για να προσθέσει ότι αν η Άγκυρα ήταν ικανοποιημένη, δεν θα χρειαζόταν καν να προχωρήσει σε αυτή την κίνηση.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης επανέλαβε ότι η εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο ζήτησε άδεια μόνο από την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ περιέγραψε μια εξωτερική πολιτική «χωρίς φωνές και αντάρα» που παράγει, όπως είπε, αποτελέσματα: οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο και την Ιταλία, συμφωνίες αμυντικής συνδρομής με τη Γαλλία, θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου από την Αλεξανδρούπολη, εξοπλισμοί όπως οι φρεγάτες Belharra και τα Rafale. «Παρακολουθούμε τα πάντα, η χώρα έχει τις συμμαχίες της», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό project.

Τι μένει να φανεί

Η δήλωση Φιντάν δεν απαντά στο πιο ουσιαστικό ερώτημα: αποσύρθηκε οριστικά η τουρκική «αντί-NAVTEX» και με ποιους όρους; Οι εργασίες στο καλώδιο θα συνεχιστούν χωρίς νέα εμπλοκή; Και κυρίως, η Άγκυρα θα επιμείνει στη διεκδίκηση λόγου σε ένα έργο για το οποίο, όπως λέει η Αθήνα, δεν έχει καμία αρμοδιότητα αδειοδότησης;

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η υπόθεση δεν έκλεισε με συμφωνία που ανακοινώθηκε επίσημα, αλλά με μια φράση που ζητά από όλους να την πιστέψουν. Σε ένα ζήτημα ενεργειακών διασυνδέσεων και κυριαρχικών δικαιωμάτων, αυτό δεν αρκεί. Μένει να αποδειχθεί στην πράξη — στα στίγματα του χάρτη και στις εργασίες στο νερό.