Φιντάν: «Όλα είναι καλά» για τις NAVTEX – τουρκικές πηγές βλέπουν λύση στο καλώδιο

Ο Χακάν Φιντάν ρωτήθηκε ευθέως για το γαλλικό σκάφος «Abeille Marengo», που βρέθηκε στο επίκεντρο της τελευταίας όξυνσης ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα, και η απάντησή του ήταν χαρακτηριστικά λακωνική: «Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».

Την ερώτηση έθεσε ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στην Τουρκία, Μανώλης Κωστίδης. Λίγο μετά, τουρκικές διπλωματικές πηγές συμπλήρωσαν την εικόνα που άφησε η δήλωση: σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η εκκρεμότητα που είχε ανακύψει με τις αγγελίες προς ναυτιλλομένους γύρω από το καλώδιο έχει πλέον τακτοποιηθεί.

Πρόκειται για το πιο καθαρό σημάδι αποκλιμάκωσης ύστερα από μέρες ανταλλαγής αιχμών, με φόντο ένα έργο υποδομής που δύσκολα θα φανταζόταν κανείς ότι θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τις ισορροπίες στο Αιγαίο.

Τι είχε προηγηθεί

Στο κέντρο της αντιπαράθεσης δεν βρέθηκε το ίδιο το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, αλλά η θάλασσα γύρω του. Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα σε δραστηριότητα ξένου σκάφους στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι πραγματοποιούνταν έρευνες χωρίς άδεια εντός των ορίων της δικής της υφαλοκρηπίδας. Ακολούθησε ανταλλαγή NAVTEX — των υποχρεωτικών προειδοποιήσεων προς τα πλοία — από τις δύο πλευρές, με τις περιοχές που δέσμευε η κάθε χώρα να επικαλύπτονται και την ένταση να ανεβαίνει.

Σε αυτό το κλίμα, η δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών λειτουργεί ως σήμα προς την Αθήνα ότι η Άγκυρα δεν θέλει να συνεχιστεί η κλιμάκωση. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν πρόκειται για πραγματική στροφή ή για μια προσωρινή ανάπαυλα.

Την ίδια ημέρα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Κόμπο, σε μια κίνηση που δείχνει ότι Αθήνα και Λευκωσία κρατούν κοινό μέτωπο και συντονίζουν τις κινήσεις τους στο θέμα.

Μια NAVTEX αρκεί για να ανάψει το φιτίλι

Το επεισόδιο θυμίζει πόσο εύκολα ένα τεχνικό ζήτημα μετατρέπεται σε διπλωμικό θρίλερ. Ένα ερευνητικό σκάφος, μια αγγελία προς ναυτιλλομένους, δύο ακτοφυλακές σε επιφυλακή: αρκούν για να στηθεί κρίση μέσα σε λίγες ώρες, με εμπορικά πλοία και πληρώματα στη μέση.

Γι' αυτό και η ουσία δεν βρίσκεται στις διαβεβαιώσεις, αλλά στις πράξεις. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι επίμαχες NAVTEX αποσύρθηκαν ή απλώς έληξαν χωρίς ανανέωση, αν το σκάφος συνεχίζει ανενόχλητο την πορεία του και αν η Αθήνα επιβεβαιώνει με τη σειρά της ότι το ζήτημα έκλεισε. Μέχρι στιγμής, τη λύση την ανακοινώνουν μόνο τουρκικές πηγές — και σε τέτοια θέματα η μία πλευρά δεν αρκεί.

Αξίζει επίσης να θυμόμαστε το μοτίβο: τις προηγούμενες φορές που η ένταση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ανέβηκε, η αποκλιμάκωση ήρθε με δηλώσεις που δεν συνοδεύτηκαν πάντα από αλλαγή συμπεριφοράς στο πεδίο. Η Άγκυρα έχει δείξει ότι μπορεί να χαμηλώνει τους τόνους όταν το κρίνει σκόπιμο και να τους ανεβάζει ξανά όταν αλλάζει ο συσχετισμός.

Το έργο της διασύνδεσης, άλλωστε, δεν είναι απλή υπόθεση: πρόκειται για μια υποδομή που αλλάζει τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής και που η Λευκωσία έχει κάθε λόγο να θέλει να προχωρήσει. Κάθε καθυστέρηση, κάθε νέα NAVTEX, κοστίζει.

Το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η φράση «όλα είναι καλά» μεταφράζεται σε ήρεμα νερά ή αν ήταν απλώς μια ευγενική υπεκφυγή. Μέχρι τότε, η Αθήνα καλά θα κάνει να μη θεωρήσει τίποτα δεδομένο.