Παραιτήθηκε ο Σαντιάγο Πένια, πρόεδρος της Παραγουάης, μετά την κατάρρευση της Ueno Bank

Τρία εκατομμύρια Παραγουανοί – περίπου το 60% του ενήλικου πληθυσμού – βρέθηκαν ξαφνικά κλειδωμένοι έξω από τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς. Λίγες μέρες αργότερα, ο άνθρωπος που συγκέντρωσε πάνω του όλη την οργή, ο πρόεδρος Σαντιάγο Πένια, ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι παραιτείται.

Η αποχώρηση ήρθε αφού η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε υπέρ της κίνησης διαδικασίας καθαίρεσης και η αντιπολίτευση συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση. Ακόμη και βουλευτές του συντηρητικού «Colorado Party», με το οποίο ο Πένια εξελέγη το 2023, του γύρισαν την πλάτη. Στους δρόμους, διαδηλωτές απαιτούσαν την αποχώρησή του.

«Προβαίνω σε αυτή την κίνηση έχοντας κατά νου τη σταθερότητα της χώρας μας, την κοινωνική ειρήνη και την ανάγκη διαφύλαξης των δημοκρατικών μας θεσμών», ανέφερε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του. Και πρόσθεσε: «Θέλω να ζητήσω συγγνώμη από τον λαό αν κάποια στιγμή αστόχησα. Δεν ήταν ποτέ πρόθεσή μου να προδώσω την εμπιστοσύνη που μου δώσατε».

Από πλατφόρμα fintech σε τράπεζα-φάντασμα

Η Ueno Bank ξεκίνησε ως εξειδικευμένη πλατφόρμα χρηματοοικονομικής τεχνολογίας και μεταμορφώθηκε γρήγορα σε τράπεζα, φτάνοντας να διαχειρίζεται δημόσια κονδύλια ύψους 850 εκατομμυρίων δολαρίων, ανάμεσά τους συνταξιοδοτικά ταμεία. Όταν η ρευστότητά της στέρεψε, η κεντρική τράπεζα της χώρας την έθεσε υπό έλεγχο και υπό εκκαθάριση, προκειμένου – όπως ανακοινώθηκε – να προστατευτούν οι καταθέτες και να διασφαλιστεί η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στην πράξη, όλες οι εργασίες πάγωσαν.

Οι κατηγορίες εναντίον του Πένια ήταν βαριές: σύγκρουση συμφερόντων, κακοδιαχείριση των συνταξιοδοτικών ταμείων και θεσμική συγκάλυψη της κατάρρευσης. Ο ίδιος διατηρούσε μέχρι το 2025 μετοχές σε όμιλο συμμετοχών που ελέγχει την Ueno Bank, γεγονός που έκανε την υπόθεση ακόμη πιο εκρηκτική. Ο 47χρονος πρόεδρος απέρριψε τις αιτιάσεις περί αθέμιτης συμπεριφοράς.

Στο διάγγελμά του έβαλε στο τραπέζι και το πρακτικό ζήτημα που καίει χιλιάδες νοικοκυριά: «Επιθυμώ πρωτίστως να διασφαλιστεί η επιστροφή αυτών των κεφαλαίων, να εκπληρώσει τον σκοπό του το ταμείο εγγύησης καταθέσεων και να προστατευτούν τα δημόσια κονδύλια, καθώς και οι πόροι που ανήκουν σε όλους τους Παραγουανούς».

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό

Τη θέση του παίρνει ο αντιπρόεδρος Πέδρο Αλιάνα. Νέος διοικητής της κεντρικής τράπεζας έχει ήδη διοριστεί και το Κογκρέσο ενέκρινε διαδικασία για την πληρωμή των καταθετών. Κανείς, ωστόσο, δεν μπορεί να πει ακόμη πόσα από τα χρήματά τους θα δουν πίσω όσοι είχαν λογαριασμό στην Ueno – και πόσο γρήγορα.

Παράλληλα, μένει αναπάντητο το πιο ενοχλητικό ερώτημα: πώς μια τράπεζα με πρόσβαση σε δημόσια κονδύλια και συντάξεις έφτασε στο σημείο να καταρρεύσει, την ώρα που ο ίδιος ο αρχηγός του κράτους είχε μετοχές σε εταιρεία του ομίλου που τη λειτουργούσε; Ποιος επόπτευε, τι έβλεπαν οι ρυθμιστικές αρχές και γιατί κανείς δεν σταμάτησε την αιμορραγία νωρίτερα;

Ο Πένια, σύμμαχος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, υπήρξε ένα από τα ισχυρότερα πρόσωπα της παραγουανής Δεξιάς. Η παραίτησή του αφήνει τη χώρα με μια μεταβατική ηγεσία, μια τραπεζική κρίση σε εξέλιξη και χιλιάδες πολίτες να περιμένουν απαντήσεις – στα ταμεία και στις κάλπες.