Σύστημα προειδοποιεί τους οδηγούς για την υπερβολική ταχύτητα πριν τους επιβληθεί πρόστιμο

Η υπερβολική ταχύτητα παραμένει μία από τις βασικότερες αιτίες σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων, την ώρα που ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας έχει κάνει την υπέρβαση των ορίων ακριβότερη από ποτέ. Απέναντι στο δίλημμα «τσέπη ή ασφάλεια» η τεχνολογία προτείνει μια τρίτη λύση: να μη φτάσει καν η παράβαση στο σημείο να κοπεί κλήση.

Δύο διαφορετικά «εργαλεία» δουλεύουν προς την ίδια κατεύθυνση. Το ένα βρίσκεται στον δρόμο, το άλλο ταξιδεύει μαζί με το αυτοκίνητο.

Στον δρόμο: η πινακίδα που ξέρει πόσο γρήγορα πας

Σε αρκετές περιοχές έχουν στηθεί συστήματα με αισθητήρες και ραντάρ σε κομβικά σημεία του δικτύου, συνδεδεμένα με ηλεκτρονικές πινακίδες μεταβλητών μηνυμάτων. Μόλις ένα όχημα πλησιάσει με παραπάνω από το επιτρεπόμενο, η πινακίδα εμφανίζει προειδοποιητικό μήνυμα ή και την πραγματική του ταχύτητα. Ο οδηγός βλέπει με μια ματιά τι κάνει λάθος και προλαβαίνει να σηκώσει το πόδι από το γκάζι, πριν εκτεθεί σε κίνδυνο. Συχνά τα σημεία ενισχύονται με ειδική σήμανση, φωτεινές ενδείξεις και καλύτερες διαγραμμίσεις. Μελέτες δείχνουν ότι όσοι ενημερώνονται άμεσα για την ταχύτητά τους τείνουν να προσαρμόζουν ανάλογα τη συμπεριφορά τους.

Η στροφή από την καταστολή στην πρόληψη δεν είναι μόνο θέμα ασφάλτου. Δήμοι και κρατικές αρχές επενδύουν ολοένα περισσότερο σε υποδομές που συλλέγουν κυκλοφοριακά δεδομένα, διαβάζουν την οδηγική συμπεριφορά και οδηγούν σε καλύτερες αποφάσεις, την ίδια ώρα που οι κατασκευαστές προσθέτουν διαρκώς νέα συστήματα υποβοήθησης στα αυτοκίνητα.

Στο ταμπλό: το αυτοκίνητο διαβάζει τις πινακίδες

Η δεύτερη τεχνολογία είναι ενσωματωμένη στο όχημα. Πρόκειται για την Αναγνώριση Σημάτων Κυκλοφορίας (Traffic Sign Recognition – TSR), που εξοπλίζει μεταξύ άλλων μοντέλα της Ford. Κάμερες εντοπίζουν τις πινακίδες ορίων ταχύτητας και το εκάστοτε όριο προβάλλεται καθαρά στον πίνακα οργάνων, ακόμη και σε αστικό περιβάλλον με συχνές αλλαγές. Το σύστημα αναγνωρίζει επίσης προσωρινές ή ηλεκτρονικές πινακίδες, όπως σε εργοτάξια ή σε αυτοκινητόδρομους με ηλεκτρονικό έλεγχο κυκλοφορίας. Αν η ταχύτητα ξεπεράσει το όριο, ο οδηγός ειδοποιείται οπτικά και ηχητικά και μπορεί να προσαρμοστεί έγκαιρα.

Το TSR συνεργάζεται με άλλα συστήματα υποβοήθησης, όπως το Intelligent Speed Assist και το Adaptive Cruise Control, ώστε — εφόσον το επιλέξει ο οδηγός — η ρυθμισμένη ταχύτητα κίνησης να ακολουθεί το τρέχον όριο. Σύμφωνα με την εταιρεία, «δένει» και με το Ford BlueCruise, για οδήγηση χωρίς χέρια στο τιμόνι σε μεγάλο μέρος των αυτοκινητοδρόμων.

Το στοίχημα

Η λογική είναι απλή και δύσκολα αμφισβητείται: το πρόστιμο φτάνει εβδομάδες μετά την παράβαση, η προειδοποίηση φτάνει τη στιγμή που μετράει. Σε εποχή αυστηρότερων κυρώσεων, η άμεση πληροφόρηση μειώνει τις ακούσιες υπερβάσεις — εκείνες που οφείλονται σε αφηρημάδα ή σε παρεξήγηση του ορίου — και κάνει την οδήγηση πιο ομαλή και προβλέψιμη για όλους.

Κανένα από αυτά τα συστήματα, όμως, δεν είναι άφεση αμαρτιών. Είναι υποβοήθηση, όχι αυτόματος πιλότος, και την ευθύνη για το πόσο γρήγορα κινείται το όχημα την κρατά ο άνθρωπος πίσω από το τιμόνι. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι πρακτικό: πόσο γρήγορα θα φτάσουν τέτοιες υποδομές και τέτοιος εξοπλισμός στους ελληνικούς δρόμους και σε προσιτές εκδόσεις, ώστε η πρόληψη να μην είναι προνόμιο όσων αγοράζουν καινούργιο, ακριβό αυτοκίνητο.