Προανακριτικό υλικό δείχνει φακέλους στην Πολεοδομία Κατερίνης να διεκπεραιώνονται με μετρητά

Δέκα τετραγωνικά τα βαφτίζει «μικρή κλίμακα». Το κτίριο, όμως, έχει φτάσει τα 250. Και η πρόταση που πέφτει στο τραπέζι είναι μοιρασιά: «Εφτά εσύ, εφτά εγώ». Ο διάλογος ανάμεσα σε ιδιώτη μηχανικό και τον διευθυντή της Υπηρεσίας Δόμησης Κατερίνης βρίσκεται στο προανακριτικό υλικό που έχει συνταχθεί για την υπηρεσία και, κατά τη δικογραφία, περιγράφει συναλλαγή 7.000 ευρώ για χειρισμούς έξω από τα υπηρεσιακά καθήκοντα.

Γύρω από αυτή τη συνομιλία, το υλικό σκιαγραφεί κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια μεμονωμένη υπόθεση. Φάκελοι, σακούλες, μετρητά που αλλάζουν χέρια σε ραντεβού, ποσά που μετριούνται σε χιλιάδες ευρώ — ακόμη και συσκευές τεχνολογίας ως αντάλλαγμα. Στελέχη της υπηρεσίας φέρονται να προχωρούν σε ενέργειες ή να υπογράφουν διοικητικές πράξεις που η νομοθεσία για τη δόμηση δεν επιτρέπει, με αντίκρισμα το χρήμα. Και σε μια από τις επαφές που καταγράφονται, δύο μηχανικοί το λένε έξω από τα δόντια: «Ε, όλοι συμμορία είναι». Δεν μιλάει κάποιος εξοργισμένος πολίτης· μιλούν επαγγελματίες του χώρου για την υπηρεσία με την οποία συνεργάζονται.

Μια άλλη περίπτωση δείχνει τον τρόπο δουλειάς. Άδεια αποπεράτωσης για αυθαίρετο που χτίστηκε μετά το 2011 — κατασκευή που, όπως σημειώνει το προανακριτικό υλικό, δεν είχε δικαίωμα να μπει σε αυτή τη διαδικασία. Στις συνομιλίες των μηχανικών ο χειρισμός αλλάζει, γίνονται παρατηρήσεις πάνω στην άδεια, η δήλωση μεταφέρεται για να χωρέσει «έξτρα όροφος». Το τελικό ποσό φτάνει τις 5.000 ευρώ. Και μένει η απορία ενός από τους συνομιλητές για το πώς μοιράστηκαν τα χρήματα: «δεν ξέρω πως τα μοίρασαν μεταξύ τους».

Ξεχωριστό κεφάλαιο στο υλικό είναι η προσπάθεια να περάσει αυθαίρετο στην Κατηγορία 5 μέσω της ηλεκτρονικής διαδικασίας. Ο ενδιαφερόμενος πιέζει τον διευθυντή να κάνει «τα μαγικά του τηλεφωνήματα», εκείνος απαντά ότι θα κοιτάξει «τι κυκλοφορεί» και η κουβέντα καταλήγει σε τιμή: 5.000 ευρώ. «Φτάσαμε στο τάληρο», σχολιάζει ο ένας· ο διευθυντής θυμάται ότι παλιότερα το ποσό έφτανε «έξι, εφτά».

Δεν είναι μόνο τα μεγάλα ποσά. Για μια βεβαίωση όρων δόμησης, μηχανικός ζητά από προϊστάμενο τμήματος να αναλάβει την υπόθεση και εκείνος απαντά «τώρα». Λίγο μετά, ακούγεται η απαίτηση να πληρωθεί «και για το άλλο, για το Αγρίνιο».

Η εικόνα που προκύπτει είναι μιας υπηρεσίας όπου, πάντα κατά το προανακριτικό υλικό, η έκδοση μιας άδειας μπορούσε να κριθεί από το πάχος του φακέλου και όχι από τον νόμο. Το κόστος το πληρώνουν όλοι οι υπόλοιποι: οι μηχανικοί που δουλεύουν με τους κανόνες, οι πολίτες που πληρώνουν πρόστιμα, η ασφάλεια των κτιρίων, το περιβάλλον. Και μένουν τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν: ποιος παρακολουθούσε τη ροή των φακέλων, ποιος ήλεγχε τις χρεώσεις των υποθέσεων, γιατί κανένας εσωτερικός μηχανισμός δεν σήμανε συναγερμό.

Στο υλικό της δικογραφίας υπάρχουν ονόματα, αρχικά, ποσά και μοιρασιές. Κανείς, ωστόσο, δεν έχει κριθεί ένοχος. Οι εμπλεκόμενοι κατηγορούνται ή φέρονται, κατά περίπτωση, να έχουν πράξει όσα περιγράφονται, και το τεκμήριο της αθωότητας ισχύει στο ακέραιο ώσπου να υπάρξει τελεσίδικη δικαστική κρίση. Το βέβαιο είναι πως η έρευνα άνοιξε ένα παράθυρο σε έναν χώρο όπου το δημόσιο και το ιδιωτικό συμφέρον συναντιούνται με όρους που δεν αντέχει ούτε ο νόμος ούτε η κοινωνία της Πιερίας.