Παραγουάη: Καθαιρέθηκε ο πρόεδρος Σαντιάγο Πένια μετά την τραπεζική κρίση

Σε μια ψηφοφορία χωρίς περιθώρια αμφιβολίας, η Γερουσία της Παραγουάης έκρινε ομόφωνα ένοχο τον Σαντιάγο Πένια για «κακή άσκηση των καθηκόντων του» και τον απάλλαξε από το αξίωμα του προέδρου. Από τα 45 μέλη του σώματος, τα 44 συμμετείχαν στην ψηφοφορία την Παρασκευή — και όλα συντάχθηκαν με την ετυμηγορία.

Η αιτία δεν είναι μια συνήθης πολιτική αντιπαράθεση. Είναι η τραπεζική κρίση που συγκλόνισε τη χώρα και άφησε σχεδόν 3 εκατομμύρια καταθέτες χωρίς πρόσβαση στα χρήματά τους. Ο Πένια, στην εξουσία από το 2023, βρέθηκε αντιμέτωπος με κατηγορίες για τον χειρισμό της κατάρρευσης και για τις ευθύνες του απέναντι σε ανθρώπους που είδαν τους λογαριασμούς τους να παγώνουν.

«Τον απάλλαξε από το αξίωμα»

Την απόφαση ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Γερουσίας, Μπασίλιο Νούνιες, συνοψίζοντας το αποτέλεσμα σε μία φράση:

«Κατά συνέπεια, τον απάλλαξε από το αξίωμα του προέδρου».

Η διαδικασία κύλησε γρήγορα: το σώμα συνεδρίασε, εξέτασε την υπόθεση και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο πρόεδρος δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων όταν η κρίση χτυπούσε την πόρτα. Η ετυμηγορία αφορά τον τρόπο άσκησης των καθηκόντων του, όχι ποινική δίκη — και αυτό είναι, ίσως, το πιο βαρίδι της υπόθεσης: η πολιτική ευθύνη αποδόθηκε, αλλά η ζημιά των καταθετών παραμένει εκεί.

Έξω από το Κογκρέσο η είδηση έγινε γιορτή. Πλήθος συγκεντρωμένο στους δρόμους γύρω από το κτίριο υποδέχθηκε την ανακοίνωση με συνθήματα και χειροκροτήματα, εικόνες που έκαναν γρήγορα τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πληροφορίες, αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν έξω από την κατοικία του Πένια, με αναφορές να κάνουν λόγο για ένταλμα σύλληψης σε βάρος του — κάτι που δεν έχει επιβεβαιωθεί από επίσημη πηγή. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησε επίσης μήνυμα που αποδίδεται στον ίδιο, στο οποίο φέρεται να εξηγεί ότι αποχωρεί για να μην τροφοδοτήσει μεγαλύτερη διχόνοια και αστάθεια στη χώρα. Αν επρόκειτο για δική του κίνηση ή για αντίδραση στην απόφαση της Γερουσίας, δεν έχει ξεκαθαρίσει.

Το ερώτημα των 3 εκατομμυρίων

Πίσω από τους αριθμούς της ψηφοφορίας κρύβεται ένα δυσκολότερο ερώτημα: πώς έφτασε μια τράπεζα να αφήσει εκατομμύρια πολίτες χωρίς πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους και ποιος επόπτευε το σύστημα όσο η κρίση ωρίμαζε. Η πολιτική ευθύνη του προέδρου αποδόθηκε σε μία συνεδρίαση· η οικονομική ζημιά των καταθετών δεν λύνεται το ίδιο γρήγορα. Τα ερωτήματα που μένουν ανοιχτά αφορούν τους ελέγχους, τις προειδοποιήσεις που δεν δόθηκαν εγκαίρως και το τι θα γίνει με τα χρήματα όσων ακόμη δεν έχουν πρόσβαση σε αυτά.

Η Παραγουάη βρίσκεται πλέον χωρίς τον πρόεδρο που εξέλεξε το 2023, σε μια στιγμή που η οικονομία της μετράει τις πληγές της. Το πολιτικό σύστημα έδωσε γρήγορη απάντηση στο ζήτημα της ευθύνης. Η απάντηση στους καταθέτες αναμένεται ακόμη.