Μητσοτάκης για τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Αυθαίρετες διεκδικήσεις δεν έχουν καμία ισχύ»

«Δεν παράγουν τετελεσμένα, ούτε ανατρέπουν τους εθνικούς μας σχεδιασμούς». Με τη φράση αυτή ο Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στο Μέγαρο Μαξίμου και μπήκε ευθέως στο θέμα του τουρκολιβυκού μνημονίου, στέλνοντας προς την Άγκυρα μήνυμα που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: ό,τι έχει συμφωνηθεί ανάμεσα σε Τουρκία και Λιβύη δεν δεσμεύει την Ελλάδα.

Ο πρωθυπουργός ήταν κατηγορηματικός στην εισήγησή του. Διεκδικήσεις που συγκρούονται με το Δίκαιο της Θάλασσας δεν έχουν καμία νομική ισχύ, είπε, και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να ακυρώσουν τον ελληνικό σχεδιασμό για την περιοχή. Η διατύπωση είναι βαριά και σκόπιμα επιλεγμένη: η Αθήνα δεν αναγνωρίζει στο μνημόνιο κανένα έρεισμα και επιμένει ότι τα όρια των θαλάσσιων ζωνών καθορίζονται μόνο με βάση το διεθνές δίκαιο.

Η πρόταση που ξάφνιασε

Στην ίδια τοποθέτηση ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε μια πρωτοβουλία που ξεφεύγει από τα στενά ελληνοτουρκικά. Όπως είπε, «η Ελλάδα εισηγείται παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία που θα απελευθερώσει κρίσιμες εμπορικές οδούς, συγκρατώντας το κόστος ζωής σε όλη την υφήλιο». Πρόκειται για πρόταση που συνδέει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας με την τσέπη των νοικοκυριών, δίνοντας στη χώρα ρόλο ρυθμιστή σε ένα ζήτημα που ταλανίζει το παγκόσμιο εμπόριο.

Από εκεί και πέρα, το μεγάλο αγκάθι της συνεδρίασης ήταν η ενεργειακή ακρίβεια. Ο πρωθυπουργός δεν έκρυψε τη δυσκολία, αλλά και δεν υποσχέθηκε λύσεις εκτός πραγματικότητας: «είναι μία παγκόσμια αναταραχή στην οποία δεν μπορεί να απαντήσει καμιά εθνική πολιτική». Παράλληλα, αναγνώρισε την πίεση στα νοικοκυριά – «ξέρω ότι πολλά νοικοκυριά μας δοκιμάζονται» – και στήριξε την επιχειρηματολογία του στα δημοσιονομικά περιθώρια που έχουν συσσωρευτεί: «τα αποθέματα από τη συνετή οικονομική μας πολιτική μας κάνουν συγκρατημένα αισιόδοξους».

Μήνυμα κατά του «κυνηγιού του σταυρού»

Το δεύτερο μήνυμα είχε αποδέκτες μέσα στην κυβέρνηση. Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι οι εκλογές θα στηθούν στο τέλος της τετραετίας, με την κυβέρνηση να ολοκληρώνει τη θητεία της, και έθεσε ορίζοντα 90 προτεραιοτήτων που πρέπει να έχουν γίνει πράξη μέχρι να κλείσει η βουλευτική περίοδος. Η φράση που έμεινε: «το προεκλογικό κυνήγι του “σταυρού” μπορεί να περιμένει – προτεραιότητα έχει το κυνήγι του κυβερνητικού αποτελέσματος». Και πρόσθεσε ότι το έργο είναι «το διαβατήριο αξιοπιστίας μας», απάντηση που τη χαρακτήρισε απέναντι στον «μίζερο μηδενισμό της αντιπολίτευσης».

Στον κυβερνητικό προγραμματισμό μπήκαν και συγκεκριμένα έργα: η ολοκλήρωση των θαλάσσιων πάρκων, ο πολεοδομικός σχεδιασμός και οι παρεμβάσεις για τη λειψυδρία. Στο κομμάτι της άμυνας, μετά τη δεύτερη φρεγάτα «Νέαρχος», ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην παραλαβή επτά ακόμη ελικοπτέρων Romeo και στην παραγωγή ελληνικών drones.

Το ζητούμενο τώρα είναι διπλό. Πρώτον, αν και πότε η πρόταση για τη θαλάσσια εκεχειρία θα πάρει σάρκα και οστά σε διεθνές επίπεδο – και με ποιους συνομιλητές. Δεύτερον, πώς θα απαντήσει η Άγκυρα στη ελληνική θέση για το μνημόνιο, τη στιγμή που η Αθήνα επιμένει ότι δεν υπάρχει κανένα τετελεσμένο να αναγνωριστεί. Σε εθνικά θέματα, η σαφήνεια είναι το μίνιμουμ· η ουσία κρίνεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και στη στήριξη των ελληνικών θέσεων με επιχειρήματα, όχι με ευχές.