KC-390: Υπεγράφη η συμφωνία Ελλάδας-Πορτογαλίας για 3+3 μεταγωγικά αεροσκάφη

Ένα ερώτημα που βασανίζει την ελληνική αμυντική σκέψη εδώ και μισό αιώνα το έθεσε ο ίδιος ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, με αφορμή μια υπογραφή: τι θα είχε γίνει το 1974 αν τα ελληνικά μαχητικά μπορούσαν να γεμίσουν καύσιμα στον αέρα. «Αν η Ελλάδα είχε αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα των μαχητικών μας αεροσκαφών, η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής», δήλωσε ο Νίκος Δένδιας λίγο μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας με την Πορτογαλία για τρία συν τρία αεροσκάφη Embraer KC-390 Millennium.

Η συμφωνία μπήκε στο χαρτί στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, παρουσία του Πορτογάλου ομολόγου του Νούνο Μέλο και κλιμακίων των δύο ενόπλων δυνάμεων — ανάμεσά τους ο αρχηγός ΓΕΑ, αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης, και ο ομόλογός του της πορτογαλικής Πολεμικής Αεροπορίας, πτέραρχος Sérgio Pereira. Ο Έλληνας υπουργός μίλησε για μια σχέση που για πρώτη φορά αποκτά τόσο χειροπιαστό περιεχόμενο: «Πρόκειται για την πρώτη φορά που οι εξαιρετικές σχέσεις των δύο χωρών αποκτούν τόσο συγκεκριμένο αμυντικό περιεχόμενο».

Και δεν είναι το μόνο «πρώτη φορά». Με τα KC-390 η Πολεμική Αεροπορία αποκτά αεριωθούμενα μεταγωγικά — μέχρι σήμερα πετά με ελικοφόρα C-130 — και, κυρίως, την πολυπόθητη ικανότητα εναέριου ανεφοδιασμού των μαχητικών της. Η δυνατότητα θα δοθεί αρχικά στα Rafale και τα Mirage και, όπως είπε ο κ. Δένδιας, περίπου ένα χρόνο αργότερα στα F-16.

Τι αλλάζει στην πράξη

Το αεροσκάφος της βραζιλιάνικης Embraer, που η Αθήνα προμηθεύεται μέσω Λισαβόνας, πετά με κινητήρες turbofan και φτάνει ταχύτητες πλεύσης γύρω στα 870 χιλιόμετρα την ώρα — δηλαδή μεταφέρει προσωπικό και υλικό πολύ πιο γρήγορα από τα παλιά μεταγωγικά. Σηκώνει έως 26 τόνους φορτίου, 80 στρατιώτες ή 64 πλήρως εξοπλισμένους αλεξιπτωτιστές, ενώ με την κατάλληλη διαμόρφωση μπορεί να μεταφέρει 74 φορεία με οκτώ μέλη ιατρικού προσωπικού. Επιχειρεί και από μη ασφαλτοστρωμένους διαδρόμους, ρίχνει εφόδια από αέρα και συμμετέχει σε έρευνα και διάσωση ή ανθρωπιστικές αποστολές.

Ο εναέριος ανεφοδιασμός, μέσω συστήματος probe-and-drogue, είναι το στοιχείο που αλλάζει τους υπολογισμούς. Όπως εξήγησε ο κ. Δένδιας, χωρίς αυτόν η διάρκεια μιας αποστολής κρίνεται από τα καύσιμα, ενώ με τον ανεφοδιασμό εν πτήσει το μόνο όριο γίνεται η αντοχή του χειριστή. «Δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εν αέριω ανεφοδιασμού», σημείωσε.

Από τα μεταγωγικά στα drones και το Διάστημα

Η Αθήνα δεν βλέπει τη συμφωνία ως μεμονωμένη αγορά. Στο τραπέζι μπήκαν τα θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα, τομέας όπου η Πορτογαλία έχει χτίσει δυνατότητες — ο κ. Δένδιας επισκέφθηκε σχετικό κέντρο σε ναυτική βάση της Λισαβόνας. Συζητήθηκε επίσης η κοινή ανάπτυξη πλωτής πλατφόρμας μεταφοράς μη επανδρωμένων αεροχημάτων, όπως ανέφερε ο Πορτογάλος υπουργός, μαζί με τη συντήρηση αεροσκαφών, την εκπαίδευση πιλότων και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας.

Στην ατζέντα βρέθηκε και το Διάστημα: ο Έλληνας υπουργός προανήγγειλε ότι σε λίγες ημέρες εγκαινιάζει τη Διοίκηση Διαστήματος, αναζητώντας εταίρους για δορυφορικές δυνατότητες. Παράλληλα, ενημέρωσε την πορτογαλική πλευρά για τις ελληνικές θέσεις στο Δίκαιο της Θάλασσας και για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με τη Λισαβόνα — συμβαλλόμενο μέρος της UNCLOS — να βρίσκεται στο ίδιο μήκος κύματος. Έγινε ακόμη λόγος για τις υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής στο πλαίσιο ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκής Ένωσης και για την ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής παρουσίας στην Αφρική.

Αυτό που δεν έγινε γνωστό είναι το ύψος του τιμήματος και το ακριβές χρονοδιάγραμμα πληρωμών, ενώ το πρώτο αεροσκάφος αναμένεται στην Ελλάδα το 2027. Το σίγουρο είναι ότι η χώρα αγοράζει επιχειρησιακή εμβέλεια που της έλειπε για δεκαετίες — και ότι η συζήτηση για το αν τα τρία συν τρία θα γίνουν έξι, και πότε, μόλις άνοιξε.