Η Ολλανδία αποζημιώνει παιδιά που γεννήθηκαν από αιμομιξία

Στην Ολλανδία, ένα παιδί που ήρθε στον κόσμο μέσα από αιμομικτική σχέση μπορεί πλέον να διεκδικήσει χρήματα από το κρατικό ταμείο που αποζημιώνει θύματα βίαιων εγκλημάτων. Προϋπόθεση ένας βαρύς όρος: να αποδείξει ότι κουβαλά σοβαρή ψυχική βλάβη. Η υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας Κλαούντια φαν Μπρούγκεν ενημέρωσε εγγράφως τη Βουλή των Αντιπροσώπων ότι η κυβέρνηση υιοθετεί τη γραμμή που χάραξε το Συμβούλιο της Επικρατείας στις 7 Οκτωβρίου. Με δυο λόγια: το παιδί δεν είναι απλώς μάρτυρας του εγκλήματος που τελέστηκε πάνω στη μητέρα του. Είναι και το ίδιο θύμα.

Πίσω από την απόφαση στέκει η ιστορία ενός άνδρα που γεννήθηκε από ανήλικη μητέρα. Το κορίτσι είχε πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης μέσα στο ίδιο της το σπίτι, από τον πατέρα της. Όταν ο γιος μεγάλωσε και ζήτησε αναγνώριση της ζημιάς του, η επιτροπή που κρίνει τις αιτήσεις του ταμείου απέρριψε το 2023 το αίτημά του. Το επιχείρημά της: η κακοποίηση αφορούσε τη μητέρα, όχι εκείνον.

Ο άνδρας προσέφυγε. Το 2025 το Πρωτοδικείο του Χέλντερλαντ τον δικαίωσε, κρίνοντας ότι η βλάβη του ήταν τόσο άρρηκτα δεμένη με όσα υπέστη η μητέρα του, ώστε έπρεπε να θεωρηθεί άμεσο θύμα. Το ταμείο τού κατέβαλε τότε 20.000 ευρώ, αλλά με άλλη αιτιολογία: όχι επειδή ήταν ο ίδιος θύμα, αλλά επειδή ως βρέφος και νήπιο είχε ζήσει μπροστά του σκηνές ενδοοικογενειακής βίας. Η επιτροπή δεν έμεινε εκεί και προσέφυγε στο ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας.

Η δικαστική διαδρομή

Το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν της έδωσε δίκιο. Στην απόφασή του αναγνωρίζει ρητά ότι η σύλληψη μέσω αιμομιξίας συνιστά αυτοτελή προσβολή για το παιδί:

«Ένα παιδί που γεννιέται από αιμομιξία υφίσταται άμεση βλάβη από την εγκληματική αυτή πράξη, καθώς πλήττονται το δικαίωμά του στην ψυχική ακεραιότητα και η ανάπτυξη της ταυτότητάς του».

Η φαν Μπρούγκεν μετέφερε το ίδιο σκεπτικό στους βουλευτές, σημειώνοντας ότι η φύση του αδικήματος είναι τέτοια που δεν πλήττει μόνο τη γυναίκα που το υφίσταται:

«Η φύση του εγκλήματος που διαπράχθηκε είναι τέτοια που προκαλεί άμεση βλάβη όχι μόνο στη μητέρα, αλλά και στο θύμα».

Η επιτροπή καλείται πλέον να εκδώσει νέα απόφαση για τη συγκεκριμένη υπόθεση μέσα σε επτά εβδομάδες από τη δικαστική κρίση.

Τι αλλάζει τώρα

Η εξέλιξη δεν έπεσε από τον ουρανό. Από το 2025, η πλειοψηφία της ολλανδικής Κάτω Βουλής είχε ταχθεί υπέρ πρότασης της βουλευτού Σονγκούλ Μουτλουέρ, από το κόμμα PRO, ώστε τα παιδιά που γεννιούνται από αιμομιξία να έχουν πάντα πρόσβαση στο ταμείο αποζημίωσης θυμάτων βίαιων ή σεξουαλικών εγκλημάτων. Η επιστολή της υφυπουργού μετατρέπει εκείνη την πολιτική δέσμευση σε εφαρμοστέα γραμμή.

Μένουν όμως ερωτήματα που κανείς δεν έχει απαντήσει. Πόσα παιδιά στην Ολλανδία έχουν γεννηθεί κάτω από τέτοιες συνθήκες και πόσες αιτήσεις έχουν ήδη απορριφθεί με το παλιό σκεπτικό; Πόσο εύκολο είναι για έναν άνθρωπο να προσκομίσει αποδείξεις για ψυχική βλάβη που έχει ρίζες στη σύλληψή του; Και ποιος εγγυάται ότι η νέα πολιτική θα εφαρμοστεί με ενιαίο τρόπο, χωρίς να χρειάζεται κάθε θύμα να φτάνει στα δικαστήρια για να δικαιωθεί; Το γεγονός ότι χρειάστηκαν τρία δικαστικά επίπεδα και μια υπόθεση-πιλότος για να αναγνωριστεί το αυτονόητο δείχνει πόσο μεγάλο βάρος σηκώνουν όσοι έμειναν χωρίς αποζημίωση όλα αυτά τα χρόνια.