Ο Τζόσουα Γουόνγκ καταδικάστηκε σε δεκαετή κάθειρξη για «συνωμοσία με ξένες δυνάμεις»

Έξι χρόνια πίσω από τα κάγκελα και τώρα άλλα δέκα μπροστά του. Ο Τζόσουα Γουόνγκ, το πρόσωπο που ταυτίστηκε όσο κανένα άλλο με το κίνημα υπέρ της δημοκρατίας στο Χονγκ Κονγκ, καταδικάστηκε την Πέμπτη σε φυλάκιση δέκα ετών για συνωμοσία με ξένες δυνάμεις, στο πλαίσιο του νόμου εθνικής ασφάλειας που επέβαλε το Πεκίνο το 2020.

Ο Γουόνγκ είχε δηλώσει ένοχος τον Σεπτέμβριο. Είναι ο μόνος ακτιβιστής της πόλης που έχει διωχθεί δύο φορές με τον επίμαχο νόμο. Εξέτιε ήδη ποινή τεσσάρων ετών και οκτώ μηνών για «συνωμοσία για υπονόμευση», στο πλαίσιο της υπόθεσης των 47 — της μεγαλύτερης δίωξης που έχει γίνει ποτέ με βάση τη νομοθεσία αυτή — και επρόκειτο να αποφυλακιστεί τον Ιανουάριο του 2027. Με την απόφαση της Πέμπτης, η αποφυλάκιση μετατίθεται κατά σχεδόν μια δεκαετία, όταν πια θα είναι κοντά στα σαράντα.

Η ετυμηγορία και το «έδαφος» της υπόθεσης

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Γουόνγκ και ο εξόριστος πλέον Νέιθαν Λο, μαζί με τον οποίο είχαν ιδρύσει το κόμμα «Demosisto», συζητούσαν από το 2016 να πιέσουν διεθνώς για κυρώσεις και αποκλεισμούς εις βάρος του Πεκίνου και του Χονγκ Κονγκ. Οι επαφές με Αμερικανούς πολιτικούς, ανάμεσά τους η Νάνσι Πελόζι και ο Μάρκο Ρούμπιο, μπήκαν στο κάδρο, όπως και η προβολή των θέσεών του από ξένα μέσα και τα social media μετά την ψήφιση του νόμου.

Ο δικαστής Γουίλιαμ Ταμ χαρακτήρισε την πράξη «βαρύτατης φύσης» και απέρριψε τον ισχυρισμό ότι ο ρόλος του κατηγορουμένου ήταν περιορισμένος. Όπως είπε, ο Γουόνγκ «παρείχε υπόγεια στήριξη» και επιδίωκε να προσελκύσει το ενδιαφέρον ξένων χωρών. Ως αφετηρία για την ποινή έθεσε τα 13 χρόνια και τη μείωσε λόγω της ομολογίας ενοχής. Οι δύο ποινές θα συντρέξουν, με μόλις δύο μήνες και δύο ημέρες της νέας να εκτίονται παράλληλα με την τρέχουσα.

Στο δικαστήριο, ο Γουόνγκ εμφανίστηκε με σκούρο μπλε πουκάμισο, χακί παντελόνι και μαύρα γυαλιά μυωπίας, πιο αδυνατισμένος απ' ό,τι στις τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις του. Χαιρέτησε με νεύμα το κοινό που είχε γεμίσει την αίθουσα — δεκάδες άνθρωποι είχαν περιμένει ώρες στην ουρά για μια θέση, υπό ισχυρή αστυνομική παρουσία — και κρατούσε σημειώσεις όσο διαβάζονταν το σκεπτικό. Πριν βγει, ευχαρίστησε όσους τον στηρίζουν. Μια παλιά συναγωνίστριά του από τη «Scholarism», η Τίφανι Τσιν, έκλαιγε.

Αντιδράσεις: «Σκληρό και άδικο»

Ο Νέιθαν Λο έκανε λόγο για «απίστευτα θλιβερή» εξέλιξη, λέγοντας ότι η απόφαση στέλνει στον κόσμο το μήνυμα πως κάθε ελπίδα για ελευθερία στο έδαφος της Κίνας θα συντρίβεται. Η Διεθνής Αμνηστία μίλησε για «άλλη μια ζοφερή υπενθύμιση» ότι ο νόμος εθνικής ασφάλειας έχει γίνει εργαλείο τιμωρίας της διαφωνίας. Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων χαρακτήρισε την ποινή «σκληρή και άδικη», με την εκπρόσωπό του Ελέιν Πίρσον να επισημαίνει μια τακτική «στοίβαξης» κατηγοριών εναντίον επιδραστικών φιλοδημοκρατικών στελεχών, ώστε να μένουν φυλακισμένοι.

Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής της διοίκησης του Χονγκ Κονγκ, Τζον Λι, δήλωσε ότι ο Γουόνγκ και ο Λο είναι «μεταξύ των βασικών ενόχων» για την υπονόμευση της ευημερίας και της σταθερότητας της πόλης, υποστηρίζοντας ότι οι ενέργειές τους έπληξαν την εθνική κυριαρχία και τα συμφέροντα του κοινού. Οι αρχές επιμένουν ότι ο νόμος ήταν απαραίτητος μετά τις διαδηλώσεις του 2019 και ότι οι διώξεις στηρίζονται σε στοιχεία.

Η πορεία του Γουόνγκ ξεκίνησε από τα σχολικά χρόνια: το 2011, στα 14 του, ίδρυσε τη «Scholarism» και έναν χρόνο αργότερα οδήγησε πάνω από 100.000 ανθρώπους στους δρόμους ενάντια στα σχέδια για «πατριωτική αγωγή» στα σχολεία, αναγκάζοντας τις αρχές σε υποχώρηση. Το 2014 βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της «Ομπρέλας» και έγινε εξώφυλλο στο περιοδικό «Time». Το 2019, όταν ξέσπασαν οι μεγάλες κινητοποιήσεις, αποφυλακίστηκε στο αποκορύφωμά τους και βγήκε αμέσως στους δρόμους.

Η βαρύτερη ποινή που έχει επιβληθεί με τον νόμο εθνικής ασφάλειας παραμένει εκείνη των 20 ετών στον πρώην μεγιστάνα των μέσων Τζίμι Λάι. Το ερώτημα που μένει είναι πόσοι ακόμη θα ακολουθήσουν και αν οι αρχές θα συνεχίσουν να προσθέτουν κατηγορίες σε όσους βρίσκονται ήδη στη φυλακή, ώστε να μην βγουν ποτέ.