Ιλιάνα Γιότοβα: πρώτη εκλεγμένη γυναίκα πρόεδρος της Βουλγαρίας

Η Ιλιάνα Γιότοβα αναδείχθηκε νικήτρια στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Βουλγαρία, που διεξήχθη την Κυριακή, και γίνεται η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται στο ανώτατο αξίωμα της χώρας, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις εξόδου στις οποίες στηρίχθηκαν το in.gr και η ΕΡΤ News. Η επικράτησή της απέναντι στον Αντρέι Γκιούροφ, πρώην υπηρεσιακό πρωθυπουργό που είχε στο πλευρό του τη φιλοδυτική αντιπολίτευση, βάζει τέλος σε μια μακρά περίοδο πολιτικής ρευστότητας και φέρνει στο προσκήνιο μια πολιτικό που έχει ταχθεί υπέρ της έναρξης διαλόγου με τη Μόσχα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Διαφορετικές εκτιμήσεις από τα exit polls

Τα ποσοστά που της αποδίδουν τα δημοσκοπικά ινστιτούτα δεν συμπίπτουν. Κατά τις εκτιμήσεις που μετέδωσε η ΕΡΤ News, η Γιότοβα συγκεντρώνει 57,4% έως 58,2% έναντι 38,6% με 39,6% του αντιπάλου της. Η Εφημερίδα των Συντακτών, από την άλλη, μεταδίδει μετρήσεις που ανεβάζουν τον Γκιούροφ στο 43,4% με 44% και κατεβάζουν τη νικήτρια στο 50,7% με 52,5%. Και οι δύο πηγές σημειώνουν ότι οι προσωρινές αυτές αποτυπώσεις περιμένουν την επιβεβαίωση της επίσημης καταμέτρησης.

Ποια είναι και τι υποστηρίζει

Η 62χρονη Γιότοβα, που ψήφισε σε λύκειο της Σόφιας, είχε αναλάβει υπηρεσιακή πρόεδρος τον Ιανουάριο του 2026, όταν ο Ρούμεν Ράντεφ — σημερινός πρωθυπουργός — αποφάσισε να διεκδικήσει τη θέση του επικεφαλής της κυβέρνησης, σύμφωνα με το in.gr. Την υποψηφιότητά της στήριξαν αρκετά κόμματα, με πρώτη την «Προοδευτική Βουλγαρία» και ακολούθως το Σοσιαλιστικό Κόμμα – BSP, το VMRO και το NDSV.

Στην εκστρατεία της μίλησε για «ισχυρό κράτος μέσα σε μια ισχυρή Ευρώπη» και υπερασπίστηκε το δικαίωμα της χώρας σε μια εξωτερική πολιτική που θα υπηρετεί το εθνικό της συμφέρον, χωρίς ωστόσο να θέτει εν αμφιβόλω την ένταξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Σε τηλεοπτική αντιπαράθεση την Πέμπτη επανέλαβε πως η ειρήνη στην Ουκρανία δεν μπορεί να έρθει παρά μέσα από διαπραγματεύσεις. Κατά την κοινωνιολόγο Μποριάνα Ντιμιτρόβα, του ινστιτούτου Alpha Research, αυτό που έπεισε τους ψηφοφόρους ήταν η εικόνα της «προέδρου της ειρήνης».

Ο Γκιούροφ, 50 ετών, κινήθηκε σε διαφορετικό μήκος κύματος, ζητώντας από τη Μόσχα να σταματήσει την επιθετικότητά της ώστε να μπορέσουν να γίνουν τα επόμενα βήματα, και κατηγορώντας την αντίπαλό του ότι δίσταζε να καταδικάσει ευθέως τη Ρωσία.

«Ας κατονομάσουμε τη χώρα από την οποία προέρχονται οι απειλές», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.

Σκηνικό αστάθειας και ανησυχίας

Η αναμέτρηση έγινε μέσα σε κλίμα ανησυχίας για την ασφάλεια, έπειτα από σειρά επιθέσεων με drones εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, μια ακόμη παρενέργεια του πολέμου στη γειτονική Ουκρανία. Παράλληλα, η χώρα είχε οδηγηθεί σε οκτώ βουλευτικές αναμετρήσεις από το 2021, γεγονός στο οποίο αναφέρθηκε ο Ράντεφ για να υποστηρίξει ότι οι Βούλγαροι επέλεξαν «μια σταθερή και ξεκάθαρη προοπτική».

Ο Γκιούροφ αναγνώρισε αμέσως το αποτέλεσμα, συνεχάρη τη νικήτρια τηλεφωνικά και δήλωσε:

«Τα καλύτερα έρχονται και έχουμε βάλει γερά θεμέλια πάνω στα οποία μπορούμε να οικοδομήσουμε».

Από τις Βρυξέλλες, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έσπευσε να τη συγχαρεί με ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, κάνοντας λόγο για συνέχιση της κοινής δουλειάς σε ζητήματα ασφάλειας, άμυνας, ανταγωνιστικότητας και ενεργειακής ανεξαρτησίας, με το σύνθημα «για μια ισχυρή Βουλγαρία σε μια ισχυρή Ευρώπη». Σύμφωνα με το in.gr, η ίδια η Γιότοβα ευχαρίστησε όσους προσήλθαν στις κάλπες — ακόμη και εκείνους που δεν τη στήριξαν — λέγοντας πως «ένα από τα μεγαλύτερα ανθρώπινα δικαιώματα είναι το δικαίωμα να επιλέγεις».

Η νέα πρόεδρος αναφέρθηκε και στις κινητοποιήσεις που προγραμματίζονται γύρω από την ψήφιση του προϋπολογισμού: χαρακτήρισε το δικαίωμα της διαμαρτυρίας θεμελιώδη δημοκρατική κατάκτηση, αλλά τόνισε ότι οι διαδηλώσεις δεν μπορεί να γίνονται πρόσχημα ώστε η χώρα να οδηγείται σε πρόωρες εκλογές ανά λίγους μήνες. Μένει πλέον να αποτυπωθεί και επίσημα το εκλογικό αποτέλεσμα, πριν από την ανάληψη των καθηκόντων της.